لمونځ‌

د تهجد لمونځ

د تهجدو ثواب  :

له اسماء بنت يزيد رضي الله عنها  څخه  روايت  دی  چې : رسول الله صلی الله عليه وسلم اوفرمايل : د قيامت په ورځ به ټول خلک په يوه ميدان کې را ټول کړی شي ، بيا به يو آواز کوونکی آواز وکړي چې : هغه کسان چېرته دي چې ( د شپې لمونځونه به يې کول او ) څنګونه  به يې له بسترو څخه لرې وو  ؟  دوی به ودرېږي ,  خو  ډېر  لږ  خلک  به   وي  ، بيا به بې له حساب  څخه  جنت  ته  داخل  شي . بيا به نورو خلکو ته امر وشي چې حساب ته ورشئ . ( بيهقي في شعب الإيمان )

عبد الله بن سلام رضي الله عنه فرمايي چې  : رسول الله صلی الله عليه وسلم چې  مدينې ته راغی  نو ټول  خلک په بيړه  ورغلل ،  زه  هم له خلکو سره  ورغلم ، چې کله مې د ده  مبارک   مخ  وليدلو  او  ښه   فکر مې   پکې  وکړو   نو   راته   معلومه  شوه   چې  دا   د   دروغجن  مخ  ندی .

اوله خبره مې  دا  ورڅخه  واورېدله چې خلکو ته يي ويل : ای خلکو ! سلام خپور کړئ ، او ډوډۍ ورکوئ ، او له خپلوانو سره ( ښې ) اړيکې ساتئ ، او د شپې چې خلک ويده وي  تاسو لمونځونه کوئ – نو جنت ته به په سلامتۍ سره داخل شئ .  ( ترمذي )

له انس بن مالک رضي الله عنه څخه روايت دی چې رسول الله صلی الله عليه وسلم اوفرمايل : زما په مسجد کې يو لمونځ د لس زره لمونځونو ثواب لري  ، او په مسجد حرام ( مکه ) کې يو لمونځ د يو لک لمونځونو ثواب لري ، او د جهاد په ځمکه کې يو لمونځ د شل لکه لمونځونو ثواب لري ، له دې ټولو څخه ډېر ثواب هغه دوه رکعته لمونځ  لري چې کوم بنده يې د شپې په منځ کې وکړي ، او يواځې د هغو ثوابونو نيت لري چې له الله تعالی سره دي (کتاب الثواب  لأبي الشيخ ابن حيان )

او که همدا دوه رکعته لمونځ د شپې په تيارو او د جهاد په سپېڅلي سنګر کې وي نو . . . .

عن أسماء بنت يزيد : عن رسول الله صلى الله عليه و سلم قال :  يحشر الناس في صعيد واحد يوم القيامة فينادي مناد فيقول : أين الذين كانت تتجافى جنوبهم عن المضاجع فيقومون و هم قليل فيدخلون الجنة بغير حساب ثم يؤمر بسائر الناس بالحساب ( رواه البيهقي في شعب الإيمان )

عن عبد الله بن سلام قال : لما قدم رسول الله صلى الله عليه و سلم المدينة –  انجفل الناس إليه ،  فجئت في الناس لأنظر إليه ، فلما استثبت وجه رسول الله صلى الله عليه و سلم عرفت أن وجهه ليس بوجه كذاب ، و كان أول شيء تكلم به أن قال : أيها الناس !  أفشوا السلام ، و أطعموا الطعام ، و صلوا  و الناس نيام ، تدخلون الجنة بسلام.  ( الترمذي وقال : هذا حديث صحيح )

عن أنس  رضي الله عنه  يرفعه قال : صلاة في مسجدي تعدل بعشرة آلاف صلاة ،  و صلاة في المسجد الحرام تعدل بمائة ألف صلاة ، و الصلاة بأرض الرباط تعدل بألفي ألف صلاة ، و أكثر من ذلك كله الركعتان يصليهما العبد في جوف الليل لا يريد بهما إلا ما عند الله عز و جل. (رواه ابن حيان في كتاب الثواب ) ک‍‍ذا في المتجر الرابح للحافظ الدُّمياطي رحمة الله عليه

مسئله : د تهجدو لږ تر لږه  دوه رکعتونه دي ، درميانه يې څلور او  ډېر  يې اته رکعتونه دي  .  ( رد المحتار ) مَنْ اسْتَيْقَظَ مِنْ اللَّيْلِ وَ أَيْقَظَ أَهْلَهُ فَصَلَّيَا رَكْعَتَيْنِ كُتِبَا مِنْ الذَّاكِرِينَ اللَّهَ كَثِيرًا وَ الذَّاكِرَاتِ ” رَوَاهُ النَّسَائِيّ .أَقُولُ : فَيَنْبَغِي الْقَوْلُ بِأَنَّ أَقَلَّ التَّهَجُّدِ رَكْعَتَانِ وَأَوْسَطُهُ أَرْبَعٌ وَأَكْثَرُهُ ثَمَانٍ ، وَ اَللَّهُ أَعْلَمُ . ( رد المحتار : ۲ / ۲۵ )

فائده : د تهجدو لپاره ضروري خبره داده چې مسلمان دې له ګناهونو  او حرامو څخه پاک وي ، دا د تهجدو خصوصیت دی چې ګناهګار سړی يې نشي کولی  ، او دا د تهجدو ځانګړی راز هم دی  .

يو کس حسن بصري رحمة الله عليه ته اوويل چې : زه غواړم چې د شپې لمونځ وکړم ، د ويده کېدو په وخت کې د اوداسه اوبه هم سر ته کېږدم خو بيا هم نه شم را پورته کېدلی ؟ حسن بصري رحمة الله عليه ځواب ورکړ چې : ګناهونو دې تړلی يې  .

سفيان ثوري رحمة الله عليه فرمايي چې : زه د يوې ګناه له امله پنځه مياشتې له تهجدو څخه محروم وم ، يو کس پوښتنه  وکړه چې : دا کومه ګناه وه ؟  سفيان اوفرمايل چې : يو کس مې وليدلو چې  ژړل يې ، ما په زړه کې له ځان سره اوويل چې : دا سړی ريا کار دی .

قال الإمام الغزالي رحمه الله: قال رجل للحسن : يا أبا سعيد ! إني أبيت معافى و أحب قيام الليل و أعد طهوري , فما بالي لا أقوم ؟ فقال ذنوبك قيدتك .

وكان الحسن رحمه الله إذا دخل السوق فسمع لغطهم و لغوهم يقول أظن أن ليل هؤلاء ليل سوء فإنهم لا يقيلون . و قال الثورى : حرمت قيام الليل خمسة أشهر بذنب أذنبته , قيل  و ما ذاك الذنب ؟  قال : رأيت رجلا يبكي , فقلت في نفسي : هذا مراء .

و قال بعضهم : دخلت على كرز بن وبرة و هو يبكي , فقلت أتاك نعي بعض أهلك ؟ فقال : أشد ! فقلت : وجع يؤلمك ؟ قال : أشد ! قلت : فما ذاك ؟ قال : بابي مغلق , و ستري مسبل , و لم أقرأ حزبي البارحة ! و ما ذاك إلا بذنب أحدثته .                         و هذا ، لأن الخير يدعو إلى الخير ، و الشر يدعو إلى الشر ، و القليل من كل واحد منهما يجر إلى الكثير , و لذلك قال أبو سليمان الداراني : لا تفوت أحدا صلاة الجماعة إلا بذنب .

وكان يقول الاحتلام بالليل عقوبة , و الجنابة بُعد .

وقال بعض العلماء : إذا صمت يا مسكين ! فانظر عند من تفطر و على أي شيء تفطر , فإن العبد ليأكل أكلة فينقلب قلبه عما كان عليه , ولا يعود إلى حالته الأولى .

و تؤثر اللقمة الحلال في تصفية القلب و تحريكه إلى الخير ما لا يؤثر غيرها . ويعرف ذلك أهل المراقبة للقلوب بالتجربة بعد شهادة الشرع له .

ولذلك قال بعضهم :كم من أكلة منعت قيام ليلة ؟ و كم من نظرة منعت قراءة سورة !؟ و إن العبد ليأكل أكلة أو يفعل فعلة فيحرم بها قيام سنة .

و كما أن الصلاة تنهى عن الفحشاء و المنكر ، فكذلك الفحشاء تنهى عن الصلاة و سائر الخيرات  .  ( إحياء علوم الدين : ۲ / ۳۹ , ط : المكتبة التجارية )

دوهم –  بايد مسلمان د غرمې خوب وکړي ، ځکه چې د دې  له  امله بيا د شپې را پورته کېدل اسان وي  .

او  بايد د تهجدو په نيت يو مسلمان د شپې ډوډۍ کمه اوخوري ، ځکه چې ډېره  ډوډۍ  بيا  سړی وېښېدو ته نه پرېږدي .

دريم –  د ويده کېدو په وخت کې که مسلمان د تهجدو  اراده  ولري   او د سورت کهف آخري رکوع  ولولي بيا ويده شي نو الله جل جلاله به يې د تهجدو په مناسب وخت کې را پورته کړي  ، په حديث شريف کې راغلي چې که څوک د تهجدو په نيت ويده شي ، خو دشپې خوب پرې غالب شي او له لمانځه څخه پاتې شي نو الله جل جلاله به د لمانځه ثواب ورکوي  .

فائده : د تهجدو په هکله سنت داده چې : که کومه شپه پاتې شي نو د ورځې دې را وګرځوي  .

فائده : د رسول الله صلی الله عليه وسلم ، د صحابه کرامو ،  د مخکنيو او اوسنيو عالمانو ، سترو فاتحينو ,   پيرانو او بزرګانو له حالاتو څخه معلومېږي چې تهجد د هغوی د ژوند لازمي برخه وه ، دا د تهجدو په هکله لنډه خبره ده  .

تهجد هغه لمانځه ته وايي چې : له يو څه خوب څخه وروسته څوک را پورته شي او لمونځ وکړي ، د دې لپاره تر ټولو غوره وخت د شپې وروستۍ برخه ده ، خو که يو څوک نشي را پورته کېدلی ، بيا دې د ويده کېدو په وخت کې د نفلو په نيت څو  رکعته لمونځ وکړي .

په همدې هکله بزرګانو ويلي چې : که څوک له وترو څخه مخکې او له دوه سنتو څخه وروسته دوه رکعته کوي نو هم  به د شپې د لمانځه ثواب ورته حاصلېږي  .

د وترو يوه مسئله : 

کوم سړی چې په  ځان باندې يقين لري چې د شپې په وروستۍ برخه کې را ويښېدلای شي ، د هغه لپاره بيا دا غوره ده چې وتر پرېږدي او وروسته يې له تهجدو سره وکړي ، يعنې د تهجدو په آخر کې ، او د چا چې دا يقين نه وي د هغه لپاره غوره داده چې د ماستخوتن له لمانځه سره وتر هم وکړي .

خو که يې ماسخوتن وتر وکړلو ، او بيا تهجدو ته هم را پورته شو نو بيا دې دوهم وار د تهجدو په وخت کې وتر نه کوي ، ځکه  چې  دا بيا نفل کېږي ، او نفل درې رکعته نه وي  . ( فتاوی دار العلوم ديوبند للمفتي محمد شفيع ص ۳۱۰ ط : دار الاشاعت کراتشي )

د تهجدو په نيت د ماسخوتن لمونځ وروسته کول :

د ماسخوتن لمونځ له نيمې شپې نه وروسته ادا کول ، او دا وروسته والی د تهجدو لپاره وسيله ګرځول  ډېر بد کار دی  ، ( مکروه دی ) لدې کراهت نه په ظاهره تحريمي کراهت مراد دی ، ځکه چې د ماسخوتن لمونځ تر نيمې شپې پورې ادا کول مباح ده ، او له هغې نه وروسته مکروه ، نو کوم کراهت چې د مباح په مقابله کې وي هغه کراهت تحريمي وي ، او د شافعیانو رضي الله عنهم په  اند خو د ماسخوتن لمونځ پدې وخت کې کول جائز نده . ( مکتوبات امام رباني : ۱  / ۱۷۲ , ۱۷۳ , مكتوب نمبر ۲۹ , ط : اسلامي كتب خانه , لاهور )

ليکنه : مفتي محمدشریف راشد

صافی بنسټ خبرتیا Safi Foundation Ads Donation

wasiweb.com

wasiweb.com Publisher Team publish your sent articles. you can send your articles to publish, also you can be author with us. Share the website and articles with your friends

خپل نظر مو دلته ولیکئ

Back to top button
وسیع ویب
error: