سیرت النبي مقالې

د اسلام په لار کې د صحابه وو کړاوونه(۱)

داسلام په لار کې د عمرفاروق رضي الله عنه  کړاوونه

 ابن عمر رضي الله عنه  وايي: زه ډير وړوکى وم؛ خو په خبره پوهيدم زما په ياد دي کله چې زماپلار مسلمان شو پوښتنه يې وکړه چې څوک په خلکو کې خبره ښه خپروي؟ يو چا ورته وويل: جميل بن معمرپه دې کارکې تربل هرچا تکړه دى، سهار وختي مې پلار ورغى نوموړي ته يې وويل: ته خبرنه يې چې زه مسلمان شوى يم او دمحمد صلی الله عليه وسلم  دين مې خپل کړى دى!؟ جميل ځواب ورنکړ؛ خو منډه يې کړه دمسجد حرام په دروازه کې ودريد نارې يې کړل: اى قريشو واورئ! د خطاب زوى (عمر) بې دينه شوى دى، ابن عمر رضي الله عنه  وايي:  عمر رضي الله عنه  په جميل پسې و او زه هم ورسره وم غوښتل مې وگورم چې پلارمې څه کوي، جميل چې دا خبره وکړه  عمر رضي الله عنه  وويل: دروغ وايي! زه بې دينه شوى نه يم بلکې د اسلام سپيڅلى دين مې خپل کړى دى، په دې خبره د کعبې خواوشا ته چې کوم ډلې-ډلې قريش ناست وو ټول راجمع شول او پر عمر رضي الله عنه  يې حمله وکړه،  عمر رضي الله عنه  هم دريغ ونه کړ او ښه کلکه مقابله يې پيل کړه؛ خو چې لمر راوخوت نور ستړى شو کښيناست او ويې ويل: څه موچې زړه غواړي کوئ يې؛ خو قسم دى چې يوځل زمونږ شمير درې سوه کسانو ته ورسيږي بيا به سره گورو، يا به تاسو له دې ځايه باسو او يا به مونږ درنه ځو بيابه سره گورو، ابن عمر رضي الله عنه  وايي: قريش له  عمر رضي الله عنه  نه گير چاپير را تاو وو چې يو سپين ږيرى سړى راغى پوښتنه يې وکړه وېل څه خبره ده؟ خلکو ورته وويل: عمردى د پلار- نيکه دين يې پريښى دى، سپين ږيري ورته وويل: څه يې کوئ؟ يو سړى چې ځانته يوشى غوره کړي ستاسويې ورسره څه؟ که تاسو ده ته څه تاوان ورسوئ څه فکر کوئ چې بنو عدي به مو پريږدي؟ ځئ! دى پوه شه کار يې پوه شه! ابن عمر رضي الله عنه  وايي: د سپين ږيري په دې خبرو مې له پلاره خلک داسې لرې شول لکه يوچانه چې څادرلرې کړې، بيا چې کله مونږ مدينې ته هجرت وکړ يوه ورځ مې له پلاره پوښتنه وکړه چې هغه سپين ږيرى سړى -چې يمني څادر يې اغوستى و او خلک يې له تانه وشړل- څوک و؟ راته يې وويل: هغه د (عمرو رضي الله عنه  پلار) عاص بن وائل سهمي و.

بلال، او د سرو شگو داغونه

ابن مسعود رضي الله عنه  وايي: د مسلمانانو لومړنۍ اووه کسيزې ډلې چې کله د اسلام اعلان وکړ مشرکانو له رسول الله صلی الله عليه وسلم  اوابوبکرصديق رضي الله عنه  پرته نور پنځه تنه، عمار بن ياسر او مور يې سميه، مقداد ، صهيب او بلال رضي الله عنهم  يې را وستل وسپنيزې زغرې ورواغوستې او په گرمو شگو يې لمر ته څملول، له ډيرې شکنجې وروسته څلورو تنو په ښکاره د کافرانو خبره ومنله؛ خو بلال رضي الله عنه  د الله پاک  د دين له پاره د هيڅ ډول تعذيب او شکنجې پروا ونه کړ اوتراخره په خپله خبره ټينگ ولاړ و، دا چې نوموړى يو مساپرغلام و؛ نوکافرانو خپلو ماشومانو ته په لاس ورکړ چې د مکې په کوڅو کې يې وگرځوي او ډول ډول تعذيبونه يې ورکول؛ خو دبلال په خوله يواځې دا کلمه وه چې: احد! احد! احد!…. رسول الله صلی الله عليه وسلم  او ابوبکرصديق  رضي الله عنه  الله پاک د ابوطالب او قوم په مټ وژغورل.

مجاهد رحمه الله  په خپل روايت کې وايي: له پوره ورځې تعذيبولو وروسته ابوجهل لعين نيزه په لاس راغى اودغو مظلومو صحابه کرامو ته يې ډيرې سپکې وکړې او په مرگ يې وگواښل.

نوموړى په يو بل روايت کې وايي: مشرکانو د بلال  رضي الله عنه  غاړې ته رسۍ واچوله او ټوله ورځ به يې دمکې په لارو گودرو کې ځغلاوه.

 عروه بن زبير رضي الله عنه  وايي: بلال رضي الله عنه  د بنوجمح قبيلې ديوې ميرمنې غلام و کله چې مسلمان شومشرکانو به راوست په گرمو شگو به يې څملاوه او په خيټه به يې ورته غټ غټ کاڼي کيښودل چې ملايې وسوځي او له اسلام نه واوړي؛ خو بلال به بيا هماغه د يو الله (احد) چغې وهلې، يوځل ورقه ابن نوفل (د  خديجې  رضي الله عنها  د کاکا زوى چې لايې په ښکاره د اسلام اقرار نه و کړى ) په لاره تيريده د بلال حال يې چې وليد ورته ويې ويل: بلاله! احد احد ته دوام ورکړه او بيايې مشرکانو ته وويل: قسم دى چې تاسو دى ووژنئ زه به يې قبردبرکت اورحمت ځاى وگرځوم.

نوموړى په يوبل روايت کې وايي: اميه به بلال رضي الله عنه  ته ډير تکليفونه ورکول يوه ورځ  ابوبکرصديق  رضي الله عنه  په لاره روان و بلال ته يې چې وکتل اميه ته يې مخ ور واړو ويل له خدايه وويريږه  دامسکين نور مه ځوروه! اميه ورته وويل: دى خوستا له لاسه دې حال ته را ورسيد اوس يې نوغم وخوره، ابوبکرصديق رضي الله عنه  ورته وويل: ډيره ښه ده! ما سره يوحبشي غلام دى -چې له ده نه تکړه اوستاسوپه دين دى- زه به هغه تاته درکړم ته بلال ماته راکړه، اميه ويل زما خوښه ده، ابوبکرصديق  رضي الله عنه  بلال د تل له پاره له غلامۍ خلاص کړ اومکې څخه له هجرت نه وړاندې نوموړي شپږ نور غلامان د اسلام راوړلو له امله ازاد کړل.

ابن اسحاق رحمه الله  په خپل روايت کې وايي: اميه به بلال رضي الله عنه  په ټکنده غرمه کې له کوره را ويوست او په گرمو شگو به يې څملاوه بيا به يې په خيټه غټ غټ کاڼي ور کيښودل او ورته ويل به يې: يا به دې ووژنم او يابه دې بيرته لات اوعزاته را اړوم؛(خو بلال،بلال و….!) له احد پرته يې بل تورى په خوله نه راوړ.

 عمار بن ياسر رضي الله عنه  د بلال رضي الله عنه  په هکله څوشعورنه ويلي دي،دلته  ابوبکرصديق رضي الله عنه  ته د ازاد (عتيق) نوم ورکړل شوى (يعنې له دوزخ څخه ازاد، دا نوم پرې يا رسول الله صلی الله عليه وسلم  يايې خپلې مورپرې ايښى و).

جزى الله خيراً عن بلال و صحبه * عتيقاً وا خزى فاكها و ابا جاهل

ژباړه: الله دې عتيق ته د بلال او ملگروله امله نېکه بدله او ابوجهل او فاکهه دې رسوا کړي.

عشيـة همـا فـى بـلال بسوء * و لم يحذراما يحذر المرذوالعقل

ژباړه: د بلال هغه غمجنه شپه به هيره نکړم

چې دوى ترې هغه ربړونې ونه دريغولې چې هوښياران ترې ځان ساتي.

بتـوحـيـد رب الانـام وقـولـه * شهد ت بان الله ربي على مهل

ژباړه: دا يواځې له دې امله چې بلال به په ډاډمن زړه د يوالله گواهي کوله.

فان يقتلوني يقتلوني فلم اكن * لاشرك بالرحمن من خفيفة القتل

ژباړه: (او ويل به يې) که مې وژني ومې دې وژني

زه د مرگ له ويرې رحمان  جل جلاله  سره څوک نه شريکوم.

فيارب ابراهيم و العبد يونس * وموسى و عيسى نجنى ثم لاتبتل

ژباړه: اى د ابراهيم او بنده يونس او موسى او عيسى ربه! نور مې له ازمايلو وژغوره.

لمن ظلم يهوى الغنى من آل غالب * على غير بركان منه و لا عدل

ژباړه: د “غالب” په ټبر، په هغو خلکو چې بې لارې غواړي

او مه مې د هغوى په بدانو او بې انصافو ازمايه.

راتلونکې برخه 

safi foundation

خپل نظر مو دلته ولیکئ

Back to top button
error: