ټولنه

دیگرپذیری و تحمل مخالف ضرورت جامعه ما

راه عملی تحمل مخالف به نظر من در چند نکته خلاصه می‌گردد:

اولاً، پذیرش اصل اختلاف دیدگاه انسان‌ها به قضایا و این‌که اختلاف نظر امری طبیعی است و هیچ‌گاه جامعه‌ی انسانی از آن خالی بوده نمی‌تواند، و ممکن نیست که حتی انسان‌های ساکن در زیر سقف یک خانه در تمام قضایای مشترک دیدگاه و نظر واحدی داشته باشند.

ثانیاً: قبول این امر که اختلاف رأی و نظر به ذات خود پدیده‌ی منفی نیست ولزوماً باعث دشمنی و درگیری نمی‌شود، بلکه می‌تواند به رقابت سالم انجامیده و باعث پیشرفت و ترقی گردد.

ثالثاً: باور به این‌که تلاش در جهت حذف مخالف و یا دور کردن آن از صحنه‌ی تأثیرگذاری، تلاشی بی‌ثمر و منفی بوده و نتیجه‌ی طبیعی آن چیزی جز درگیری، ویرانی و محروم ماندن از نعمت‌های الهی نخواهد بود.

مصداق این حقیقت در افغانستان نسبت به هر کشور دیگری بارزتر و علنی‌تر است، کمونیست‌ها وقتی با شعار (نان، خانه و لباس) و در پس کودتای خونین هفت ثور ۱۳۵۷ در رأس نظام سیاسی کشور قرار گرفتند، به شکل فجیعی دست به حذف و قلع و قمع مخالفان خود زدند، ولی حاصلی جز شکستن مرزها، مداخلات بیرونی، ویرانی کشور و بدبختی‌های مستمر به دست نیاوردند؛ وقتی نوبت به مجاهدین رسید و هر یک از آنان راه حذف و اسکات مخالفان خود را در پیش گرفتند نتیجه‌ی آن جنگ‌های تنظیمی، به خاک و خون کشیده شدن هزاران جوان، ویرانی شهرها و گسترش مداخلات خارجی بود و بس؛ و اما طالبان که مجاهدان را شر و فساد خطاب کرده و پرچم از میان بردن آنان را بر افراشته وارد صحنه شدند، آنان نیز بر ابعاد بحران افزودند بدون این‌که به نتیجة دلخواه خود برسند و یا نزدیک شوند.

این سناریو متأسفانه در تمام سطوح جامعه‌ی ما وجود دارد حتی کارمندان یک مؤسسه و یا اداره وقتی با کسی و لو در یک قضیه‌ی جزیی دیدگاه مخالف داشته باشند، به جای بحث و گفتگو و جستجوی راه‌های تفاهم و توافق به حذف و دور کردن طرف مقابل از مؤسسه و اداره می‌اندیشند و یا سعی می‌کنند به زور او را به پذیرفتن دیدگاه خود و یا حد اقل ساکت شدن مجبور نمایند؛ طبیعی است که در چنین فضایی نفاق و دورنگی رشد می‌کند و جای تحمل و تسامح را عداوت و دشمنی می‌گیرد و کینه‌های انباشته شده به صورت ترور و اختطاف و انفجار خودنمایی می‌کند.

بالآخره بر هر انسان عاقل، هدفمند و مصلح این سرزمین واجب است تا در ساحة نفوذ و محدوده‌ی توانایی خویش به پخش و نشر فرهنگ دگرپذیری و تحمل مخالف بکوشد و عملاً به این اصل پایبند گردیده دیدگاه خود را در هر جا به صراحت و با دلیل مطرح نموده و دیگران را تشویق و همکاری نماید تا آنان نیز دیدگاه‌های خود را به وضوح بیان دارند و از شنیدن آراء مخالف احساس خرسندی کنند تا بالآخره با عام شدن این فرهنگ زمینه برای تصمیم‌گیری‌های عاقلانه در جامعه مساعد گردد.

استاد امین الله معتصم استاد دانشگاه پروان

donate

wasiweb.com

wasiweb.com Publisher Team publish your sent articles. you can send your articles to publish, also you can be author with us. Share the website and articles with your friends

خپل نظر مو دلته ولیکئ

Back to top button
error: