پښتو

ژبپوهنه

مجاز او ډولونو بیان | ادبي فنون
دوهم اصل مجاز : مجاز لغتاً د لاري او تېرېدو معنى وركوي او اصطلاحاً د لفظ هغه معنى ده چي حقيقتاً دده دپاره نه وي وضع شوي يعني مجاز د حقيقت عكس دى نو حقيقت بايد وپېژنو : حقيقت : حقيقت د لفظ هغه معنى ده
Read More »
ژبپوهنه

د بيان علم
علم بیان تعریف: بيان په لغت كي كشف او ايضاح ته وايي (1) خو په اصطلاح كي هغه علم دى چي د يوې معنا دلالت پر مختلفو لارو راښيي (2) يسوعي بيا وايي : بيان په اصطلاح كي هغه فصيح منطق ته واي چي له ما فى الضم
Read More »
ژبپوهنه

لفظي صنايع او ډولونه یې | علم بدیع
دوهم لفظي صنايع : د بديع د علم دوهم قسم لفظي صنعتونه دي اوهغه څه چي په پښتو كي ما تطبيق كړاى شوه هغه دادى : (1) ترصيع : ترصيع داسي صنعت دى چي شاعر خپل كلام برخي برخي كړي، نو هر لفظ ئې د بل داسي لفظ پر
Read More »
ژبپوهنه

معنوي صنایع او اقسام یې | علم بدیع
معنوي صنایع: معنوي هغه دى چي د معنى رعايت پكښي واجب وي، نه د تلفظ او ډېر مشهوره ئې دادى : (3) (1) _ متضاد : چي دوې ضدي معناوى سره راوړي كه په نثر كي وي او كه په نظم كي عبدالقادر خان په لاندي بيت كي خن
Read More »
ژبپوهنه

انشاء او د ليكنې مواد
انشاء يا ليكنه : انشاء د عربو په لغت كي ايجاد او نوى شي او اختراع ته وايي (12) مګر په ادبي اصطلاح هغه ليك او بيان دى چي له خپله فكره وليكل شي يا به بل عبارت هغه علم دى چي هر ليكونكى د هغه په مرسته كول
Read More »
ادبیات

املاء او لیکنښې
املاء : املاء په لغت كي مهلت وركولو،ځنډولو، او ډكولو ته وايي او په اصطلاح كي دې ته وايي چي يو سړى يو ليك بل ته وايي او هغه ئې ليكي او كله پر هغه ليك هم اطلاقيږي چي يو سړى يو څه وايي او بل هغه ويل ليكي
Read More »
ژبپوهنه

پښتو شعر مشترك (فارسي او عربي سره) اقسام
دا اقسام د عربي او پارسي او پښتو په منځ كي مشترك دي او د عربي او فارسي رنګ پرې پروت دى، لكه : مخمس، مسدس، مستزاد، يا داسي نور چي په پښتو كي ويل شويدي، دا نوع اشعار يا دا تسميه په عامو پښتنو كي نشته، ا
Read More »
ژبپوهنه

نارې يا ږغونه
نارې يا ږغونه : نارې او ږغونه د ملي اشعارو هغه شعرونه دي چي په ملي افسانو كي راوړل كيږي، او دا شعرونه عموماً دبيت په ډول وي مګر تر بيت اوږده وي او د هري افسانې د نارو سېلابونه بېل بېل دي ځيني ډېر او ځ
Read More »
ژبپوهنه

نيمكۍ | پښتو شعر
نيمكۍ : نيمكۍ د پښتو يو قسم مركب شعر دى چي له دوو جزو څخه جوړ شويدى يو هغه جزو چي څو واره تكراريږي، دې جز ته “سر” وايي او بل هغه جز دى چي په منځ كي ورلويږي دې جز ته “ټكۍ” وايي.
Read More »
ژبپوهنه

چاربيته | پښتو شعر
چاربيته : چار بيته دپښتو دملى اشعارو خورا برجسته نوعه ده، او ډېر شهرت لري ځكه چي په چاربيته كي د قصيدې او مثنوي په شان ډېر اوږده اوږده مضامين او لويي لويي قيصې ويلي كيږي، د چاربيتي ويل په تندۍ او چالا
Read More »
ژبپوهنه

رباعي څه ته وايي؟
رباعي: د پښتنو په عامه طبقه كي كوم شعر ته چي رباعي وايي هغه د پارسي رباعى په شان نه ده، بلكي كوم شعر ته چي خاصه طبقه غزل وايي د پښتو بې سواده او عوام شاعران ورته رباعي وايي، كه څه هم عوامه طبقه شاعران
Read More »

نور بار کړه