داخلي ننګونې:
دا په داخل کې زمونږ د مغز نه سرچینه اخلي، د کار په هکله زړه نا زړه کیدل، ویره، په ځان باور نه لرل، بې ځایه فکرونه،سبا به یې وکړم، خلک به څه وایي…. او داسې نور

خارجي ننګونې:

د ټولنې او چاپیریال پورې تړلي دي… لکه د خرابو دوستانو او ملګرو لرل، د خلکو منفي سوچونه په نظر کې نیول… لکه دا کار نه کیږي، هسې وخت ضایعه کوې، تا خو مخکې هم داسې ویل،،.ددې کار وخت تیر دی،بیا به یې وکړې، د ژوند نه خوند واخله، دا د اوزګارو خلکو کار دی، خلکو سره بې ضایعه او بې هدفه بحث کول… دې ته ورته نورې ډېرې خبرې دي… چې د انسانانو د موخو مخکې کې خنډونه جوړوي….

د حل لارې

لومړی: په رب متعال قوي ایمان او باور، توکل کول، خیر او شر باندې کلک باور لرل، ذکر او فکر کول، مثبت سوچ کول،ورزش کول کول، مناسبه غذا خوړل، د خپل کار کول او نتیجه یې رب تعالی ته سپارل.
دوهم: دینداره او پرهیزګاره خلکو سره ناسته ولاړه کول، بې ضایعه مجلسونو کې ګډون نه کول، وخت ضایعه کوونکي کارونو نه ځان ساتل، د خلکو بې ضایعه خبرې په نظر کې نه نیول، دوستانو او ملګرو سره د ښه اخلاقو چلند کول، د خلکو خطاګانې بښل، خلکو ته خیر رسول….
دا هغه کړنې دي، چې تر ډېره بریده مونږ ددې په واسطه د بریالیتوب په وړاندې د چیلنجونو مخنیوی کولی شو.

ډاکټر حافظ عبدالرشید مومند