فزیککیميا

د هوا حالات

هوا څه شی دی؟

• زمونږ په شاوخوا هوا ، آب هوا سره تړاو لري.
• اتموسفیر یوه ګازلرونکې کره ده چې د ځمکې د کرې شاوخویې نیولي ده.
• څلور اصلي طبیعي پدیدې ده چې پر هوا باندې اغیزه کوي.  باد، وریځې ، اورښت ، تودوخه.

میترولوجست د ټولې جوي ښکارندي او پیښی اصلي بڼه ارزیابي، اندازه او راجستر کوي.

باد څه شی دی؟

بادونه د ټیټ فشار د مرکزونو د تو پیر له امله را منځته کیږي. د هوا تودیدوله امله د ټیټ فشار د مرکزونو هوا پورته خواته ځي، د لوړ فشار مرکز هوا چې سړه وي، د هغې ځای نیسي، په پایله کې هوا بیځایه سیمه ییز، منطقوي او قاره یي او یا هم د ټولې ځمکې پر سر مخ بادونه را لګیږي.
هغه بادونه چي د ځمکی پر مخ را لګیژي او سرعتی لږ ده هغه د مالیم باد په نوم یادیږي. هغه بادونه چټکوالی یي په یوه ساعت کې د ۵۳۰-۵۴۰ کیلومترو تر منځ دي سترم ، توپان ویل کیږي.

آیا تاسو پوهیږي چې ګرمه هوا پورته ځي؟

بادونه د ټیټ فشار د مرکزونو د تو پیر له امله را منځته کیږي.
هغه بادونه چي په ساحل کي په سیمه ییز بنه رامنځته کیږي، اصلي علت یي د ټیټ او لوړ فشار د مرکزونو توپیر دي چي په ساحل کې د اوړي په وخت رامنځته کیږي.

ورېځ څه شی دی؟

وریځې په هوا کې د اوبو د بړاسونو د سره نژدي کیدلو له امله جوړیږي چي د لمر د وړانګو او بړاس کیدو عملیې له امله د سمندرونو، سمندرګیو، والړو اوبو، هواته پورته کیږي. له بلي خوا د هوا د سړیدو له کبله چې د اوبو د بړاس ذرات سړیږي او د تکاثف د عمل په پایله کې د هایذرسکوبی هستې پر شاوخوا راټولیږي، نوبه په پایله کې یې ډول ډول وریځې جوړیږي.

د وریځو ډولونه:

وریځي د خپلي بڼې او لوړوالي له مخې رقم رقم ډولونه لري. باد ډول ډول وریځې جوړوی.

اورښت څه شی دی؟

د باران څاڅکې، ږلي او واوره ټول د جازبې د قوې په واسطه د ځمکې خواته را ښکته کیږي. دوریځو غړوسکي د اوبو کوچني څاڅکې، ګرد او خاورې چې د مایکروسکوبي ذراتو په اندازه څاڅکې لري. همدا کوچني ذرات د باران، اوریدو او ږلئ څاڅکې جوړوي. کله چې د اوبو بړاسونه ددغو ذراتو پر شاوخوا را ټولیږي، د هوا تودوخه د شبنم ټکی ته رسیږي او د ځمکې خواته را وریږي.

 تندر او بریښنا

تندر د هغې فضا له چټکې پراختیا څخه رامنځته کیږي چې د بریښنا له پړک څخه را چاپیره ده. له وریځو تر یوې نږدې ونې او یا بامه د تندر بریښنا د ثانیې په څو زرمه برخه رسیږي. ویل کیږي چې د تندر هغه لوړ غږ چې د بریښنا پسې جوخت اوریدل کیږي خپله له بریښنا څخه راځي. خو هغه غوریدل چې موږ د تندر او بریښنا پر مهال اورو اصال د هغې هوا له چټکې پراختیا څخه رامنځته کیږي چې د بریښنا څخه چاپیره شوې ده.

شنه زرغونه څه شی دی؟

شنه زرغونه چې د بوډۍ ټال په نامه هم یادېږي، یو عدسي او مېټرولوجیکي ځلیزه ده چې د ځمکې په اتموسفیر کې په ناو او یا هم پرخې باندې د لمر د وړانگې د رڼا یا نور د پاشلو سره په اووه رنگونو کې په اسمان کې راڅرگندېږي. شنه زرغونه د رنگونو یوې لیندۍ په څېرچې سور یې باندنی رنگ او وایولېټ یې منځنی رنگ دی رامېنځ ته کېږي .

خرابه هوا څه شی دی؟

هغه بادونه چي د ځمکی پر مخ را لګیژي او سرعتی لږ ده هغه د معمولي باد په نوم یادیږي. هغه بادونه چټکوالی یي په یوه ساعت کې د ۵۳۰-۵۴۰ کیلومترو تر منځ دي سترم ویل کیږي.

ملایم باد/ سترم /توپان:

ملایم باد هغه بادونه چټکوالی یي په یوه ثانیه کې د 7,20-8,10 مترو تر منځ دي مالیم باد ویل کیږي.
سترم هغه بادونه چټکوالی یي په یوه ثانیه کې د 5,32 – 8,20مترو تر منځ دي سترم ویل کیږي.
توپان هغه بادونه چټکوالی یي په یوه ثانیه کې د 6,32مترو دي توپان ویل کیږي .

اقلیم د یوې سیمې د ټولو جوي پیښو منځني حدود دي چي په یوه ټاکلي وخت او ځای کې بیلابیلې ځانګړتیاوې غوره کوي.

اتموسفیر څه شی دی؟

اتموسفیر یوه ګازلرونکې کره ده چې د ځمکې د کرې شاوخویې نیولي ده.

اقلیم څه شی دی؟

اقلیم د یوې سیمې د ټولو جوي پیښو منځني حدود دي چي په یوه ټاکلي وخت او ځای کې بیالبیلې ځانګړتیاوې غوره کوي.

د هوا فشار څه شی دی؟

د هوا د یوې کتلې وزن دی چي په هغې ساحې باندې یي راوړي چې هلته هوا تسلط لري.د ځمکې د مخ د لوړو ژورو بڼه، د ځمکې د محور میالن، کروي والي او د وچې ټوټې او سمندرونه په بیالبیلو اندازو سره تودوخه جذبوي. په داسې حال کې چې د تودوخې تراکم زیات وي، د ټیټ فشار مرکز جوړیږي.

د هوا فشار او لنده بل د هوا فشار اله سره چي بارامتر نومیږي اندازه کییږي. بادونه، اورښت،وریخئ د ټیټ فشار د مرکزونو د تو پیر له امله را منځته کیږي. وچه هوا او توده هوا د لوړ فشار د مرکزونو د توپیر له امله را منځته کیږي.

د هوا تودیدوله امله د ټیټ فشار د مرکزونو هوا پورته خواته ځي، د لوړ فشار مرکز هوا چې سړه وي، د هغې ځای نیسي، په پایله کې هوا بیځایه سیمه ییز، منطقوي او قاره یي او یا هم د ټولې ځمکې پر سر مخ بادونه را لګیږي.

تندر څه شی دی؟

تندر د هغې فضا له چټکې پراختیا څخه رامنځته کیږي چې د بریښنا له پړک څخه را چاپیره ده. له وریځو تر یوې نږدې ونې او یا بامه د تندر بریښنا د ثانیې په څو زرمه برخه رسیږي. ویل کیږي چې د تندر هغه لوړ غږ چې د بریښنا پسې جوخت اوریدل کیږي خپله له بریښنا څخه راځي. خو هغه غوریدل چې موږ د تندر او بریښنا پر مهال اورو اصال د هغې هوا له چټکې پراختیا څخه رامنځته کیږي چې د بریښنا څخه چاپیره شوې ده.

صافی بنسټ خبرتیا Safi Foundation Ads Donation

wasiweb.com

wasiweb.com Publisher Team publish your sent articles. you can send your articles to publish, also you can be author with us. Share the website and articles with your friends

خپل نظر مو دلته ولیکئ

Back to top button
وسیع ویب
error: