بیولوژيروغتیايي لارښوونېطب

د انسان ارګانیزم او سالمې جنسي اړیکې اړوند معلومات

روسی طبپوهانو د انسان په هکله چی عمر په منځنی توګه اویا ۷۰ کاله په پام کی نیولی ، د یولړ څیړنو پر بنسټ لاندی مالومات تر لاسه کړی دی :

    ۱ ـ انسان د خپل ۷۰ کلنی عمر د مودی څخه پوره ۱۳ کاله خبری کوی ، ۶ کاله په غذا خوړلو تیروی  او ۲۳ کاله په خوب کولو .
۲ ـ هر انسان پدغه موده کی په سلګونو ټنه غذا خوری . که چیړی د نوموړی انسان وزن د ۷۵ څخه تر ۸۰ کیلو ګرامه پوری ونیسو ، ویلای شو چی دی د ۱۲۵۰ څخه تر ۱۳۳۵ ځله پوری د خپل وزن برابر زیاته غذا خوری ، په ۲۴ ساعتونو کی زر لیټره هوا تنفس کوی.

ۍۍزړه یی په هره دقیقه کی د ۸۰ څخه تر سل ځله پوری انقباض او انبساط کوی چی پدغه حساب د یوه انسان زړه په ټول عمر کی دوه میلیارډه او اته پنځوس میلیون واره بیله وقفی څخه حرکتی فعالیت تر سره کوی .
۳ ـ انسان په منځنی توګه هره ورځ ۲۰۰۰۰ شل زره ګامه تګ ګوی چی هر کال ۷ میلیون ګامه او په ټول عمر کی پنځه سوه زره کیلومتره واټن وهی .
۴ ـ ددغی شمیرنی له مخی ویلای شو چی هر نفر کولای شی په ټول عمر کی نه ځله پر پښو باندی د ځمکی د کری پر خواوشا را وګرځی ( د یادونی وړ ده چی د ځمکی څخه تر سپوږمۍ پوری واټن ۳۹۰ زره کیلومتره دی ) .
۵ ـ د انسان د بدن د پوست پر مخ په هر ساعت کی ۳۰ میلیونه میکروبونه پریوزی او دهغوی څخه ۲۹ میلیونه مری او دوه ساعته وروسته ددغو ۳۰ میلیونو څخه یوازی ۷ زره ژوندی پاته کیږی .
۶ ـ د انسان په بدن کی د ۲ څخه تر ۴ میلیونو نقطو پوری شته چی د نور بدن په پرتله ډیری حساسی دی .
۷ ـ د انسان د بدن پوست د ۳۴ څخه تر ۳۵ سانتی ګریډ درجو پوری تودوخه زغملای شی ، مګر که د وچ اقلیم په سیمه کی دا تودوخه په تدریجی ډول تر ۱۵۰ ـ ۱۶۰ درجو پوری هم زیاته شی ، د زغملو وړتیا یی لری . په همدی ډول کولای شی تر ۲۷ درجو پوری تر صفر لاندی یخنی و زغمی .
۸ ـ انسان کولای شی یوازی د اوبو په څکلو سره تر ۵۲ ورځو پوری ژوندی پاته شی .
۹ ـ د انسان په بدن کی تر ټولو حساس غړی سترګه ده چی کولای شی لس زره رنګونه تشخیص کړی . نوی زیږیدلی ماشوم تر ۸ میاشتنی عمر پوری ټوله دنیا یوازی په سپین او تور رنګ وینی .
۱۰ ـ په ټول بدن کی یوازنۍ برخه چی وینه نلری هغه د سترګو کسۍ دی .
۱۱ ـ د بدن د پوست په یوه سانتی متر کی په ټولیز ډول ۱۲ متره عصبی تارونه او ۴ متره واړه او میکروسکوپی رګونه شتون لری .
۱۲ ـ د انسان د سر د درد تر ټولو مهم لامل په لږه پیمانه د اوبو څکل دی .
۱۳ ـ انسان په منځنی ډول د خپل عمر شپږ کاله تلویزیون ګوری .
۱۴ ـ د انسان مغز د بدن د ټول وزن په سلو کی دوی برخی جوړوی ، مګر په یوازی سر ټول بدن ته د رارسیدونکی اکسیجن (*) په سلو کی ۲۵ برخی همدغه مغز کاروی . د ځینو ځانګړو ناروغیو د حالت پرته ، مغز په ټول عمر کی د پرمختګ په حال کی دی . د مغز حجری چی نیورون Neurons  نومیږی ، که هر څومره تحریک شی ، هغومره ډیری فعالی کیږی . د بیلګی په توګه چی څومره زیات د مغز نه کار واخیستل شی په هغه کچه یی فعالیت زیاتیږی ، د مغز نوی نیورونونه منځته راځی او په ناروغیو باندی یی د اخته کیدو چانس کمیږی . د نوو شیانو زده کول ، دشعرونو یاد ته سپارل او داسی نور د مغز په سالم ساتلو کی مرسته کوی .
۱۵ ـ په هفته کی کم تر کمه دوه ځله د کبانو غوښی خوړل اړین دی ځکه دا غوښی د Omega 3 غوړین توکی لری چی د الزایمر(**) د ناروغۍ چانس کموی . برسیره پر دی دا غوښی د انتی اوکسیدانت خاصیت او D ویټامین لری چی د مغز د حجرو مراقبت او ساتنه کوی . میوی او ترکاری هم انتی اوکسیدانت دی او راز راز ویټامینونه لری . په ځانکړی دول ویټامین C د مغز د حجرو د ورانیدو مخنیوی کوی .
۱۶ ـ د مغز څخه کار نه اخیستل او د دماغی فعالیت کموالی د مغز سره جفا ده . بی خوبی ، سترس او نور تشویشونه هم د مغز فعالیت ګډوډوی . منفی احساس لکه نفرت ، ناکام عشق ، د غمجنو کیسو یادول ، دا ډول شیان پر مغز باندی ناوړه اغیز ښندی .
۱۷ ـ ورزش او فزیکی فعالیت هغه څه دی چی بدن تغذیه او غښتلی کوی . هر هغه څوک په ځانګړی ډول د پاخه عمر کسان چی منظما ورزش کوی ، د الزایمر په ناروغۍ باندی یی د اخته کیدو چانس ډیر لږ دی . په کورنی کی دایمی شخړی د الزایمر په ناروغی باندی د نر او ښځی د اخته کیدو چانس زیاتوی . بریالی وادونه او په کورنی ارامه فضا د انسان روح اراموی ، عمر زیاتوی او د الزایمر چانس لږوی .
څیړنی ښئی چی په زړه پوری جنسی ( سکسی ) اړیکی د انسان پر ارګانیزم او ژوندنی چارو باندی په لاندی ډول مثبت اغیز  لری :
۱ ـ جنسی اړیکی د وینو د فشار او د سترس په کمولو کی مرسته کوی .
۲ ـ د بدن دفاعی وړتیا جګوی . په هفته کی یو یا دوه ځله سالم جنسی فعالیت د بدن انتی باډی زیاتوی ، بدن ته د ذکام کیدو او نورو عفونی ناروغیو په وړاندی مقاومت ورکوی .
۳ ـ دیرش دقیقی سالمی جنسی اړیکی د انسان په فزیکی او روانی سلامتیا کی ډیر لوی رول لوبوی .
۴ ـ منظمی سالمی جنسی اړیکی د مغز او زړه د دریدو مخنیوی کولای شی .
۵ ـ د هغو جنسی اړیکو وروسته چی انسان د رضایت او خوښی احساس ور پکښی وکړی ، پر ځان باندی د باور او اعتماد حس غښتلی کیږی .
۶ ـ په زړه پوری جنسی اړیکی د مینی او عاطفی حس لوړ بیایی . د جنسی اړیکو پر مهال کله چی د Oxytocin پنامه هورمونونه خارجیږی ، په نر او ښځه دواړو کی یو دبل په وړاندی د مینی او لا نژدیوالی احساس زیاتوی .
۷ ـ سالمی جنسی اړیکی د پروستات په سرطان باندی د اخته کیدو چانس ټیټوی . کله چی انزال په سالم ډول تر سره شی ، په بدن کی ټولی جنسی غدی او په ځانګړی توګه پروستات فعال او تازه کیږی .
۸ ـ په جنسی اړیکو سره په ښځو کی د لګن خاصری عضلی غښتلی کیږی .
۹ ـ تر سالمو جنسی اړیکو وروسته نر او ښځه په خواږه خوب کی ډوبیدلای شی چی لامل یی د جنسی غدو او دماغی حجرو اراموالی دی .
۱۰ـ  جنسی اړیکی دواړی خواوی ( نر او ښځه ) یو پر بل باندی مهربانه کوی او د پیوستون او نژدیوالی احساس یی را پاروی. د « محبت » له مهالنۍ څخه د ژباړی پای .

د ( metroXpress ) پنامه ډنمارکی ژبی ورځپاڼی هم د روان ۲۰۱۳ کال د اګسټ پر ۱۶ نیټه د ( ورزش مغز غښتلی کوی ) تر سرلیک یوه لیکنه خپره کړی چی غواړم د موضوع سره یی د تړاو له مخی دلته پښتو را واړوم :
« ورځنۍ فزیکی فعالیت حافظه ښه کوی او د دقت کچه لوړوی . د کوپنهاګن په پوهنتون کی سرطبیب پروفیسوره Bente Klarlund وایی : « څیړنو دا وښوده چی د فزیکی فعالیت پر مهال د BDNF ( Brain Derived Neutropic Factor ) پنامه یو ډول مواد تولیدیږی . دغه مواد بیا زموږ د مغز « هیپوکامپ » ( Hippocampus ) پیاوړی او لوی کوی . هیپوکامپ د مغز هغه برخه ده چی د حافظی څخه د کار اخیستلو او دقت کولو د پاره کار تری اخلو . دغه د مغز یوازنی برخه ده چی لوئیدلای یا کوچنی کیدلای شی . دا طبعی کار دی ، هر څومره چی انسان زړیږی ، په هغه کچه هیپوکامپ کوچنی کیږی . داچی د پاخه عمر کسانو حافظه کمزوری کیږی ، لامل یی همدغه شی دی چی هیپوکامپ یی وړوکۍ شویدی . ددی نیمګړتیا جبران د ورزش او فزیکی فعالیت له برکته شونی دی » . نوموړی پروفیسوره زیاتوی : « څیړنی ښئی چی د ورځنی فزیکی فعالیت له مخی د زړو کسانو د مغز هیپوکامپ په سلو کی دوه ۲٪ لوئیږی او د هغو کسانو دا چی دا ډول فعالیت نه کوی ، کوچنی کیږی او ورسره سم یی حافظه کمزوری کیږی . د هغو کسانو هیپوکامپ هم کوچنی دی چی عقلی ناروغه ( لیونیان ) دی.

د ژباړونکی یادوونه :
(*) ـ د انسان د بدن هره حجره د ژوندی پاته کیدو او فعالیت پخاطر اکسیجن ته اړتیا لری چی د وینو په مټ ورته رسیږی . زړه د خپل انقباض او انبساط له برکته د ټول بدنه وینه راټولوی او سږو ته یی لیږی تر څو د تنفس شوی هوا څخه اکسیجن واخلی . وروسته یی بیرته د بدن هری برخی ته پمپ کوی چی هری حجری ته یی  اکسیجن ورسوی .
(**) ـ د الزایمر ناروغی د حافظی ورانیدل منځته راولی چی زیاتره معمولا د ۶۵ کلنی عمر وروسته پیښیږی ، خو لدی نه په کښته عمر کی هم لیدل کیږی . د ځینو احصائیو له مخی دا مهال نژدی ۷ میلیونه کسان په نړی کی پری اخته دی او اټکل کیږی چی په ۲۰۵۰ کال کی به یی شمیرڅلور برابره لوړ شی . ددی ناروغۍ یو له لاملونو څخه په مغز کی د ځینوموادو لکه البومینو راټولیدل او غټۍ کیدل ګڼل شویدی .
پوهنمل حاجی محمد نوزادی

donate

wasiweb.com

wasiweb.com Publisher Team publish your sent articles. you can send your articles to publish, also you can be author with us. Share the website and articles with your friends

خپل نظر مو دلته ولیکئ

Back to top button
error: