زړه او وینې دوران سیستم

دویني غوړ یا (Cholesterol)

کولستېرول یوه طبعي ماده ده، چي د حیوانانو په حجراتي جوړښت کي شتون لري . دغه نوم چي په الماني ورته (Cholesterin) کولسترین او په انګلیسي ورته (Cholesterol) کولستېرول وایي دلاتیني (chole مانا ترخی ) اوده

 (stereos مانا کلک) څخه راځي . په اتلسمه پېړۍ کي یې کولستېرول دترخي په ډبره کي (gallstones)پیداکړي دي . بېله د (Cholesterol) کولستېرول یاني دویني دغوړد موجودیته څخه دانسان په دبدن کي به نه دحجراتو جدار ، دترخي تېزاب ، (Vitamin D) اونه د(Hormon Kortisol) کورتیزول هورمون جوړسوي وای .

لوړ (Chlesterol) کولستېرول هم نه دي ښه . دوامداره لوړ کولستېرول دوینو درګونو په جدارونو باندي کښېني او درګونو دننه چونه نسي، چي لامل یې دوینو دجریان خرابې ده، چي پیله یې دزړه درېده یا دسردمغزو درېده وي . دغه ناروغي د خراب کولستېرل څخه راځي او (HDL)یاني ښه کولستېرول برعکس دوريدو جدار دچونې څخه پاکه وي،چي ویني ښه جریان پیداکړي .

 کولستېرول په دوه ډوله دی :

لومړی : (Low-density-Lipoproteine „LDL“ =خراب کولستېرول)
دوېم : (High-density-Lipoproteine „HDL“ = ښه کولستېرول) دي .

(LDL) خراب کولستېرول ټوله داینې څخه وحجراتو ته خوځېږي او ښه کولستېرول (HDL) دحجراتو څخه واینې ته لېږدل کېږي ،چي هلته کارځیني اخستل کېږي او له منځه وړل کېږي . ښه او رغنده اندازه دټول کولستېرول (Cholesterol)د (۱۸۰ څخه تر ۲۰۰ میلي ګرامه پر یو دیسي لیتر ) باندي (200mg/dl) دي . دلوړ کولستېرول علت د ډېرو نورو ناروغیو تر څنګ دزړه دوینو دجرایان ناروغي ده . سګرټ څکول، لږګرځېده، لوړفشار دویني او دشکرې ناروغي دغه شیان هم د لوړکولستېرول لامل ګرځي . ډېري ناروغۍ چي سره یوځای سي هم د رګو دچونې نیولو (Arteriosklerose) سبب ګرځي . که چيری یو انسان دډېرو ناروغیو سر مخ وو؛نو د (LDL-Cholesterol) خراب کولستېرول اندازه یې باید تر (130 mg/dl) زیات نه سي او دښه کولستېرول (HDL-Cholesterol) اندازه یې تر (40mg/dl) زیاته نه سي .

دلوړ کولستېرول لپاره درمل سته . دناروغي درملن طبیب وخپل ناروغي ته درمل ورکوي . ددغي ناروغۍ لپار ډېر او ډول ډول درمل سته،چي معالج ډاکټر یې خپل ناروغي ته سپارنه کوي . کېداسي،چي یو انسان طبعي لوړکولستېرول ولري،چي په عامیانه توګه ودې ته مورزادي لوړ کولستېرول وایي یاني دغه ناروغي یې لادمورپه نس کي لرله . که څوک رښتیاهم مورزادي کولسترول (Cholesterol) ولري په درمل چندان نه کښته کېږي،چي په اوسني مډرن طبابت کي د دې لپاره ماشین سته،چي ټوله وینه یې له غوړه پاکوي او ناروغی تر طبي کنترول لاندي نسي .

اوسني طبیبانو ددغه انګریزي متل پربېناچي وایي (if you eat an apple a day keeps the doctor away.)څېړنه کړنه ده . یاني که ته دورځي یوه مڼه وخوري ډاګټر به درته رانه سي .

۸۰ ښځوته يې د ورځي ۷۵ ګرامه وچي مڼې دخوړلو لپار ورکولې تر یوه کاله پوري . ورسته تریوه کاله یې وينه ځني وکتله ؛ که ګوري،چي خراب کولستېرول (LDL) یې په سلو کي ۲۳ کښته راغلي دي . اوښه کولستېرول (HDL) یې په سلو کي ۴ لوړ سوي دي او ۱،۴ کیلوګرامه وزن یې بای لل دی .
او دغه ازموینه یې د وچو الوګانو سره سرته سرولې ده؛ خوکومه پیله یې نه لرله .

ژباړن : محمدسرور وکیلي
اخځونه (Wikipedia)
ژباړه : دیوې الماني روغتیایي مجلې څخه

donate

wasiweb.com

wasiweb.com Publisher Team publish your sent articles. you can send your articles to publish, also you can be author with us. Share the website and articles with your friends

خپل نظر مو دلته ولیکئ

Back to top button
error: