ښځه په اسلام کې

آیا زنان ناقص العقل اند؟ این چه معنی دارد؟

این موضوع از جمله مسائلیست که بخاطر فهم نادرست از حدیث صحیحی که پیامبر ﷺ در آن زنان را خطاب قرار داده فرمودند: «نديدم از ناقصات عقل و دینی که زودتر از یکی از شما عقل انسان عاقل را از ميان ببرد» تعدادی در شک دچارند و معاندین نیز این فهم نادرست را اساس قرار داده و شبهه‌افگنی در اینمورد را شغل اساسی خود قرار داده اند.

لازم نیست در این رابطه از خود سخنان و توضیحاتی داشته باشم، کافی میدانم سخنان بسیار زیبای علامه ابن حزم اندلسی را ترجمه و (در میان قوس) شرح داده و تعلیقی بر آن داشته باشم:

«اگر تو این حدیث را {كه رسول الله ﷺ فرموده اند: نديدم از ناقصات عقل و دينی که زودتر از يکی از شما عقل انسان عاقل را از ميان ببرد (مسلم).} بر ظاهرش حمل کنی = آنگاه بر تو لازم میشود که بگویی: از مریم علیه السلام، مادر موسی و مادر اسحاق و از عائشه و فاطمه رضی الله عنهن از لحاظ دین و عقل کاملتری (در حالیکه این قطعاً درست نیست) اگر (شخصی) بر این سخن (که از مریم، عائشه، فاطمه و …بهتر هستم) اصرار بورزد = حرف زدن با او در این ارتباط بیهوده است (چون او بر مفکورۀ نادرستی اصرار میورزد و با این سخن و مفکوره‌اش) از کفر هم دور نیست و اگر (معترض) بگوید: نخیر (از آنها بهتر نیستم) اعتراضش ساقط میشود و اعتراف میکند که: از جملۀ مردان کسانی هستند که از لحاظ دین وعقل از بسیاری زنان ناقصترند.

پس اگر او (معترض) از معنای حدیث پرسید؛ برایش پاسخ داده میشود که: تفسیر نقص را خود نبی اکرم ﷺ (در حدیث) بیان کرده اند، به اینگونه که: شهادت زن، نصف شهادت مرد بوده و زمانیکه عادت ماهوار بر او میآید نماز نمیخواند و روزه نمیگیرد و این (نصف بودن شهادت و نماز نخواندن وروزه نگرفتن در ایام عادت) نه موجب نقصِ فضل وبرتری است و نه هم موجب نقصان دین وعقل در غیر این دو چیز فقط؛ چونکه بداهتاً میدانیم که: در جملۀ زنان کسانی اند که از بسیاری مردان بهترند و از لحاظ دین وعقل کاملترند در غیر آندو چیزیکه نبی اکرم ﷺ ذکر کرده اند و جنابشان مگر سخن حق چیزی نمیگویند؛ پس یقیناً واضح شد که مقصود پیامبر ﷺ همان بود که درحدیث بیان کرده اند از شهادت و حیض فقط، و این موجب نقصان فضل و برتری نیست؛ از همین خاطر ما باورمندیم اگر ابوبکر و عمر و علی رضی الله عنهم در قضیۀ زنا شهادت بدهند = به موجب شهادتشان حکم نمیشود (چون ایشان سه نفرند؛ در حالیکه نصاب شهادت در زنا چهار نفر میباشد؛ هرچند که ایشان از سایر امت برترند) و اگر در خصوص همین قضیه چهار نفر شخص عادل از میان ما شهادت بدهند = به موجب شهادتشان حکم میشود؛ نه به این خاطر که ما از آنها برتریم (بلکه چون نصاب شهادت چهار شخص عادل است) و در مورد شهادت زنان نیز سخن همین است؛ پس شهادت از باب تفاضل و برتری نیست؛ لیکن در حدودی که شریعت آنرا تحدید و تعیین کرده است باید ایستاد.

هیچ مسلمانی تردید ندارد که زنان و دختران پیامبر ﷺ از جمله: خدیجه، عائشه، فاطمه و ام سلمه رضی الله عنهن از جهت دین و مرتبه، از هر تابعی که بعد از ایشان آمده و از هر مردی که در این امت تا روز قیامت میآید = نزد الله بهترند.
پس اعتراض به (موجب فهم نادرست از) حدیث، باطل شد و واضح شد که آنچه را که ما تفسیر کرده ایم صحیح است والحمد لله رب العالمین».

(الفصل في الملل والأهواء والنحل: ج 4 / ص 207)

نوت: حاصل کلام: اینکه شهادت زنان نصف شهادت مردان است = بنا بر ظرفیت زنان در اینمورد است و مردان از این جهت که مکلف به انجام کارهای سخت و معاملات پیچیده در بیرون اند = در یادآوری واقعاتِ معاملات مناسبترند و الله متعال هر مخلوق را بر اساس ساختار وجودی‌اش تکلیف داده است و باید دانست که شهادت مسئولیت است؛ امتیاز نیست که بخاطر آن، این را بر آن برتری دهیم و همچنان اینکه زنان در ایام عادت ماهوار نماز نمیخوانند و روزه نمیگیرند = نقصان است؛ اما در کمیت عبادتهای مخصوص، و این نقص در برتری و افضیلت نیست؛ زیرا زنان به امر الله در این ایام روزه نمیگیرند و نماز نمیخوانند و با اینکار در حقیقت پروردگار خود را عبادت میکنند.

برتری، مقام و منزلت نزد الله به مرد بودن وزن بودن نیست؛ بلکه به تقوا و پرهیزگاری است و این، صراحت آیۀ قرآن میباشد.
یک زن پرهیزگار و باشخصیت از هزاران مرد ناپرهیزگار و بی‌شخصیت برتر است؛ زیرا: ﴿إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ﴾ (الحجرات: آية 13).
(ترجمه: بیگمان گرامی‌ترین شما نزد خدا، متقی‌ترین شما است)

سلیمان مرادی

safi foundation

wasiweb.com

wasiweb.com Publisher Team publish your sent articles. you can send your articles to publish, also you can be author with us. Share the website and articles with your friends

خپل نظر مو دلته ولیکئ

Back to top button
error: