بېلابېل اسلامي لیکنېټولنه

آسان‌ بگيريد و سخت‌گير نباشيد

نصیحت‌ بعدی‌ من‌ به‌ این‌ جوانان‌ این‌ است‌ که‌ ثالثاً:
از سختگیری‌ و غلو خودداری‌ کنند، و خصوصاً با عوام‌ مردم‌ که‌ نمی‌توانند همانند خواص‌ – یعنی‌ اهل‌ ورع‌ و تقوا – باشند، جانب‌ آسان‌گیری‌ و میانه‌روی‌ را پیش‌ گیرند.

چه‌ ایرادی‌ دارد که‌ شخص‌ مسلمان‌ در مسئله‌ای‌ یا در همۀ‌ مسائل‌، راهی‌ را که‌ به‌ احتیاط‌ نزدیکتر و از عیب‌ و نقص‌ دورتر است‌، پیش‌ بگیرد.. البته‌ نباید طوری‌ شود که‌ همیشه‌ راه‌ آسانتر را ترک‌ کند و دائماً راه‌ احتیاط‌ را برگیرد؛ چون‌ در این‌ صورت‌، دین‌ «مجموعه‌ای‌ از احتیاطات‌» خواهد شد که‌ جز شدت‌ و سختگیری‌، ثمره‌ای‌ دیگر به‌ دنبال‌ نخواهد داشت‌، در حالی‌ که‌ خداوند برای‌ بندگانش‌، همیشه‌ آسایش‌ و گشایش‌ می‌خواهد.

هرکس‌ به‌ نصوص‌ قرآن‌ و سنّت‌ و رهنمودهای‌ پیامبر ص و اصحاب‌ کرامشش‌ نظری‌ افکند، آنها را پیوسته‌ دعوت‌کنندۀ‌ به‌ آسان‌گیری‌ و دفع‌کنندۀ‌ فشار و تنگی‌ می‌یابد، و می‌فهمد که‌ ایشان‌ بر بندگان‌ خدا، مشکل‌پسند و سخت‌گیر نبوده‌اند.

در این‌ مورد، از قرآن‌ کریم‌ همین‌ آیات‌ ما را کافی‌ است‌ که‌ بعد از آیات‌ «روزه‌» می‌فرماید:

﴿يُرِيدُ ٱللَّهُ بِكُمُ ٱلۡيُسۡرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ ٱلۡعُسۡرَ﴾ [البقرة: ۱۸۵] .

«خداوند آسایش‌ شما را می‌خواهد و خواهان‌ زحمت‌ و سختی‌ شما نیست‌».

و در آیات‌ «طهارت‌» و «وضو» می‌فرماید:

﴿مَا يُرِيدُ ٱللَّهُ لِيَجۡعَلَ عَلَيۡكُم مِّنۡ حَرَجٖ﴾ [المائدة: ۶] .

«خداوند نمی‌خواهد شما را به‌ تنگ‌ آورد و به‌ مشقّت‌ اندازد».

و به‌ دنبال‌ آیات‌ «نکاح‌» می‌فرماید:

﴿يُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُخَفِّفَ عَنكُمۡۚ وَخُلِقَ ٱلۡإِنسَٰنُ ضَعِيفٗا ٢﴾ [النساء: ۲۸] .

«خداوند می‌خواهد (با وضع‌ احکام‌ سهل‌ و ساده‌) کار را بر شما آسان‌ کند (چراکه‌ می‌داند انسان‌ در برابر غرایز و امیال‌ خود، ناتوان‌ است‌) و انسان‌ ضعیف‌ آفریده‌ شده‌ است».

و در آیات «قصاص‌»، بعد از اجازۀ‌ عفو و صلح‌ و آرامش‌ در آن‌ می‌فرماید:

﴿ذَٰلِكَ تَخۡفِيفٞ مِّن رَّبِّكُمۡ وَرَحۡمَةٞ﴾ [البقرة: ۱٧۸] .

«این‌ تخفیف‌ و رحمتی‌ است‌ از سوی‌ پروردگارتان‌».

از سنّت‌ نیز، همین‌ مقدار احادیث‌ برایمان‌ کافی‌ است‌ که‌:

إبن‌ عباس‌باز رسول‌ خدا ص روایت‌ کرده‌ است‌: «شما را از غلو در دین‌ خدا برحذر می‌کنم‌. همانا کسانی‌ که‌ قبل‌ از شما بودند، به‌ خاطر غلو در دین‌ هلاک‌ شدند».

إبن‌مسعود‌سنیز روایت‌ می‌کند که‌ فرمود: «سختگیران‌ و مشکل‌پسندان‌ هلاک‌ شدند، و این‌ را سه‌ بار تکرار فرمود». این‌ سخت‌گیران‌، در گفتار، در عمل‌، یا در رأی‌ و اندیشه‌ نیز شامل‌ می‌شود.

و آنچه‌ أبوهریرةسروایت‌ کرده‌ است‌ که‌: «فردی‌ اعرابی‌ در مسجد ادرار کرد، مردم‌ بر علیه‌ او برخاستند و به‌ او فحش‌ و ناسزا گفتند، اما رسول‌ خدا ص فرمود: او را رها کنید! سطلی‌ پر از آب‌ روی‌ ادرارش‌ بریزید. همانا شما آسان‌گیر مبعوث‌ شده‌اید، و هرگز سختگیر انتخاب‌ نشده‌اید».

و از رهنمودهایش‌ است‌ که‌: «هرگاه‌ بین‌ دو امری‌ قرار می‌گرفت‌، انتخاب‌ نمی‌کرد مگر آسان‌ترینش‌ را؛ به‌ شرطی‌ که‌ گناهی‌ در آن‌ نباشد».

و هنگامی‌ که‌ معاذسبه‌ عنوان‌ پیشنماز و امام‌ جماعت‌ گروهی‌ انتخاب‌ شده‌ بود و نماز و قرائتش‌ را طول‌ داد، به‌ او فرمود:

«آیا دنبال‌ فتنه‌ هستی‌ و می‌خواهی‌ مردم‌ را به‌ فتنه‌ بیندازی‌، ای‌ معاذ؟!».. و این‌ را سه‌ بار تکرار فرمود. این‌ بدان‌ معنی‌ است‌ که‌ سخت‌گیری‌ بر مردم‌ و واداشتن‌ دائمی‌ آنها به‌ جدیت‌ و محکم‌کاری‌، برابر با به‌ فتنه‌انداختن‌ آنهاست‌.

موقعی‌ که‌ به‌ انسان‌ اجازه‌ داده‌ می‌شود که‌ بر نفس‌ خویش‌ برای‌ انتخاب‌ راه‌ کامل‌تر و سالمتر سخت‌ بگیرد، دلیل‌ نمی‌شود که‌ او می‌تواند بر تودۀ‌ مردم‌ نیز سخت‌گیر باشد؛ زیرا باعث‌ تنفّر و فرارشان‌ از دین‌ خدا، از جایی‌ که‌ اصلاً انتظارش‌ نمی‌رفت‌، می‌شود.. به‌ همین‌ جهت‌ بود که‌ رسول‌ خداصهنگامی‌ که‌ برای‌ خود و به‌ تنهایی‌ نماز می‌گزارد، از همۀ‌ مردم‌ بیشتر طول‌ می‌داد، اما زمانی‌ که‌ پیشنماز مردم‌ می‌شد، از همه‌ بیشتر تخفیف‌ می‌داد و بسیار سریع‌الصلاة بود، و در این‌ مورد می‌فرمود:

«هرگاه‌ کسی‌ از شما برای‌ مردم‌ نماز بگزارد، باید تخفیف‌ دهد و طول‌ ندهد؛ زیرا در بین‌ آنها، افراد پیر و ضعیف‌ و ناقص‌ هم‌ هستند. اما زمانی‌ که‌ برای‌ خود نماز به‌پا می‌دارد، هر چقدر می‌خواهد طول‌ دهد».

و از أبی‌قتادۀ‌‌سروایت‌ شده‌ که‌ پیامبر ص فرموده‌ است‌: «من‌ داشتم‌ برای‌ اقامۀ‌ نماز می‌ایستادم‌ و می‌خواستم‌ آن‌ را طول‌ دهم‌، اما گریۀ‌ کودکی‌ را شنیدم‌. پس‌ آن‌ را تخفیف‌ دادم‌ و از طول‌دادن‌ آن‌ خودداری‌ کردم‌؛ چون‌ خوب‌ نیست‌ بر مادرش‌ رنج‌ و سختی‌ تحمیل‌ شود».

«مسلم‌» در صحیح‌ خود، صورتی‌ دیگر از این‌ تخفیف‌ را بیان‌ کرده‌ است‌: «او یک‌ سورۀ‌ کوتاه‌ خواند».

و از عایشه ل روایت‌ شده‌ که‌: «رسول‌ خدا ص آنها را از روی‌ رحمت‌ و رأفت‌ به‌ ایشان‌، از وصال‌ نهی‌ فرمود. گفتند: ولی‌ تو ای‌ پیامبر، خودت‌ آن‌ دو را به‌ هم‌ وصل‌ می‌کنی! فرمود: من‌ مثل‌ شما نیستم‌. همانا پروردگارم‌، شبانه‌ مرا طعام‌ و آشامیدنی‌ می‌دهد».

اگر قرار باشد که‌ تساهل‌ و آسانگیری‌ در هر زمانی‌ مطلوب‌ باشد، حقیقتاً در زمان‌ ما، نظر به‌ آنچه‌ که‌ از سستی‌ در دین‌، ضعف‌ در ایمان‌ و یقین‌، و غلبۀ‌ زندگی‌ مادی‌ بر مردم‌ مشاهده‌ و لمس‌ می‌شود، لزوم‌ آن‌ بیشتر است‌ و بیشتر طلبیده‌ می‌شود.. تمام‌ بلاها و مصیبت‌هایی‌ که‌ هم‌اکنون‌ گریبان‌گیر ما شده‌، به‌ خاطر منکرات‌ و زشتکاری‌های‌ زیادی‌ است‌ که‌ همچون‌ قاعده‌ای‌ در زندگی‌ درآمده‌ و هر آنچه‌ خلاف‌ آن‌ باشد، شاذ و خارج‌ از قاعده‌ گردیده‌ است‌ تا جایی‌ که‌، آن‌ کسی‌ که‌ دینش‌ را به‌ دست‌ گرفته‌ است‌، انگار آتشی‌ شعله‌ور و سوزان‌ به‌ دست‌ گرفته‌ است! تمام‌ این‌ها مقتضی‌ تسامح‌ و آسانگیری‌ است‌، و بایستی‌ شدیداً از سختگیری‌ و محکم‌کاری‌ زیاد، خودداری‌ کرد. به‌ همین‌ جهت‌ فقهاء بر آن‌ هستند که‌: «مشقّت‌ و سختی‌، آسانگیری‌ را به‌ دنبال‌ دارد. امور، زمانی‌ که‌ دشوار و تنگ‌ می‌گردند، باز می‌شوند و به‌ دنبال‌ آن‌ آسایش‌ می‌آید، و همۀ‌ بلاها باعث‌ تخفیف‌ و آسان‌گیری‌ می‌شوند».
منبع: کتاب نصیحت های پدرانه به جوانان اسلام

دکتور یوسف القرضاوی

صافی بنسټ خبرتیا Safi Foundation Ads Donation

wasiweb.com

wasiweb.com Publisher Team publish your sent articles. you can send your articles to publish, also you can be author with us. Share the website and articles with your friends

خپل نظر مو دلته ولیکئ

Back to top button
وسیع ویب
error: