په ټولنه کې د ځوانۍ اهميت
ليكنه: د- وهبة الزهيلي
ژباړه: ع-ن-مرستيال كندهار.
ځوانان د داسې لوړې رتبې يانې ځوانۍ څخه پوره ګټه لاسته راوړي، په کور، خاندان، مدرسه، پوهنتون او چاپېريال کې د هغوى چابکوالي ښه تره ښکاره وي، د امت په ټولنيزو چارو کې هم د هغوى يادونه کيږي او لوړه درجه روزنه دوى ته ميسر کيږي.
د دې خبرې د لا روښانتيا له پاره موږ دلته څو ټکي په ګوته کوو چې نور هم دا مضمون ښه تره واضح شي:
لومړى ټکى:
د انسان په ژوند کې د ځوانۍ عمر تر ټولو بهترين عمر دى، په دې عمر کې رانيول او خرڅول، نکاح او له نورو ټولو معاملو سره واسطه پيدا کيږي، دا سلسله د بلوغ څخه پيل تر (٣٠) کلونو پورې دوام کوي.
د ځوانانو په څېړنه کې امام نووي- رحمه الله- د مسلم په شرح کې داسې وينا هم ليکلې ده: (شباب په لغت کې د شب کليمې اړوند ده چې د ځواک او طاقت پر مانا دلالت کوي، د نشاط، حرکت، ښوالى او لوړوالي مانا هم ترې اخيستلاى شو، د ډېروالي او کموالي په مانا هم راځي چې هغه داسې: الشباب، و الشبان او الشبيبة).
دوهم ټکي:
ځواني د انسان په عمر کې د بهار موسم دي، د وړکتوب دوره خو د ځوانۍ له پاره د اولويات څخه ده. کله چې انسان غټيږي دا موسم هم له مينځه ځي؛ نو هم دا ځواني د انسان اصلي موخه او انتهاء ده، هم دغه دوره د راتلونکي د روښانه کولو له پاره ده، دې مرحلې ته په رسېدو سره انسان ته خپل احساس کيږي، د ده د ځوانۍ ګل اوس وغوړيد، کمال ته ورسېد او د ده د ژوند له پاره پناه جوړه شوه. په ټولنه کې ځوانان د ټولنو ارمان جوړ شي، د ډېر عمر او زاړه خلک هغوى ته په مينه سره ګوري، هغوى دا خيال کوي چې په تېره کې دغه ښه سيرت لرونکي ځوانان د ورک شوي ميراث وارثان او د حسرت وړ دي.
دغه ځوانان کله چې د ځوانۍ عمر تېر کړي او پاخه عمر ته ننوزي؛ نو د تېرې شوې ځوانۍ په ياد نغمه وايي، زړه يې ريږدي، بيا-بيا دغه نغمه وايي لکه يو شاعر چې ويلي دي:
الاليت الشباب يعود يوما
فاخبره بما فعل المشيب
واى! کشکې ځواني يو ورځ بيرته راتلاى، بيا ما هغې ته د زوړوالي خبر ښودلى واى
درېيم ټکى:
ځوان د طاقت، يوازني ژوند، متحرکو کړنو، د هر وخت حريص-چې مشکلات له مينځ وړي- څخه ګټه پورته کوي، هم دا ډول ځوانان-د تر او تازګۍ مجموعه-انسانيت ته ښکلا بخښي، په هغه کې خوښي او ځلا پيدا کوي، اميدواري، شجاعت او نيکبختي پيدا کوي.
څلورم ټکى:
د موجوده زمانې په ځينو بېلګو کې ځواني د يو مثل په توګه پېژندل کيږي او په راتلونکي کې د دې ځوانانو څخه اميدونه کيږي، دوى د امت د ځواک ستنې دي، د حکومت او سلطنت له پاره ګلان دي، د وطن له پاره ذخيره دي؛ د دوى په رګونو کې ګرم او تازه طاقت او وينه ځغلي-راځغلي، د اوسنۍ زمانې د ديوالونه تاداب پر دوى ايښودل کيږي او لوړې-لوړې ماڼۍ پرې تعميريږي. د دوى روښانه فکر د معارف درجو ته ترقي ورکوي او نوي-نوي نوښتونه پر وجود راولي، د دوى پرکارنامو د ښکاره اميدونه څيړنه موقوف ده.
په تاريخ کې دا خبره ثابته ده چې امت ته د اصلاح په بلنه، ازادي، انقلابونو او د ظالمانو او سرکښو سره جګړه کول د هم دوى په لاسونو سره انجام شوي، د دعوت او اصلاح کوونکو سره يو ځاى دا صف په اول قدم کې شامل وو؛ د نبي، رسول، مفکر او مربي سره يو ځاى کېدل. هم دا ځوانان د ډيوې بلولو والا، د ټينګو بنسټونو ايښودلو والا، د ژوند په بهترينو انځرونو کې قايم پاتې کېدو والا، د سيرت تاريخ اوړولو والا او په مجموع کې د انسانيت د ستنو پورته کولو والا دي چې د هغوى په وينه کې د انقلاب روح ځغلي.
پنځم ټکى:
دا ځوانان په ريښتينو جذبو کې ښکيل دي، د دوى په غوښتنو کې، شا-وخوا ټينګښت ګډ دى، د ځوانۍ په زمانه کې د هغوى په عقل او فکر کې داسې خويونه ښکاره کيږي چې دوى له نورو څخه پرې ممتازيږي، د بيلګې په توګه ښکاره مينه، د خپل ځان د ثابتولو هڅې، تکبر، د سرکښۍ غلبه، د تقليد مخالفت، په خويونو او ادابو کې د مخالفت خوا ته ميلان، د ټولنيزو مراتبو خوا ته د نقل او حرکت څخه د تېښتې هڅې او هاند، د لوبو مينه،د پايلې څخه بې پروايي، د نه منلو خيال، د حکم څخه سر غړونه، ډيرې خبرې کول او د زکلولو خوى.
د دې بر عکس په بعضو ځوانانو کې عمده خويونه لکه: ايثار او قرباني، د موخو له پاره فداء کېدل او د ديني کارونه له پاره د ځان هېرول او داسې نور…شامل دي.
اصلاح انلاین
