اقتصاد

هغه فکتورونه چې د نړۍ اقتصاد ته وده کوي

۲ ــ د تولیدونکو ځواکونو وده : چې په پراختیا کې یې د بېلابېلو هیوادونو د تولیدي شرکتونو همکاری رول لوبوي . ترټولو د صنایع په هغه سکتورونو کې پراخه شوې ، په کومو کې چې د لوړې کچې ځانګړتیاوې (تخصص ) شتون لري : د موټرو، الوتکو ، راکټونو او دې ته ورته د نوروشیانو جوړونه ؛
۳ ــ علمي ـــ تخنیکي پرمختګ : د علم او تکنالوژۍ ( scientific and technological progress ) خورا چټک پرمختګ د هېوادونو ترمنځ د علمي او تخنیکي همکاریو پرمختګ ته وده ورکوي ؛
۴ ــ بهرنۍ سوداګري : نړیواله سوداګړي به د کار نړیوال وېش پر بنسټ د مصنوعاتود تولیدونکو بیلابیلو هیوادونو ترمنځ د اړیکو یوه بڼه وي . د بهرنۍ سوداګرۍ فعالیت ( foreign trade activity ) یا FTA د توکو یا تولیداتود تخصص له مخې په لاندې ډول دي : د بشپړ شوو محصولاتو سوداګري ، د ماشینونو او تجهیزاتو سوداګري ، د اومو موادو او خدماتو تجارت ؛
۵ ــ د لویو وچو ترمنخ د ترانسپورتي وسایطو پراختیا : د هیوادونو او لویو وچو تر منځ د توکو(بار) لېږد رالېږد د سمندرنو، سیندونو، ریل پټلیو، سړکونو، هوا، پایپ لاینونو او داسې نوروترانسپورتي لارو اوهمدارنګه د بریښنا لیږدونکو وسایلوپه مټ ترسره کیږي . د ترانسپورت دنوییو وسایلو رامنځ کېدل، د ټرانسپورت دتکنالوژۍ پرمختګ او د بارولو او ښکته کولو د سایلو جوړول د بهرنیو ملکونو تر منځ د بهرني سوداګریزو اړیکو په پراختیا کې مرسته کوي؛

۶ ــ د نړیوالو اړیکو د وسیلو پراختیا : د بهرنیو سوداګریزو اړیکو په ډګر کې یوبل لومړیتوب لرونکي لوری ــ د مالوماتو او اړېکو د عصري سستمنونود رامنځته کولو پر بنسټ، د مالوماتو سمبالښت، چټکتیا، ساتل اود لېږد چمتو کول او همدارنګه د سوداګریزو معاملو اغیزمنتیا ده ؛
۷ــ د پانګې صادرولو او واردولو ته لېوالتیا : په یو هیواد کې دملي مالي دوران څخه د پانګې د یوې برخې اخیستل اوپه بل هیواد کې د تولید په پروسه اویا په نورو برخو کې په کارولو سره په توکو یا دپیسوپه بڼه اړونوته د پانګې فعال بهیر وای ؛
۸ ــ د کاري ځواک مهاجرت : د ټیټې کچې پراختیا لرونکو هیوادونو څخه کاري ځواک د لوړې کچې پراختیا لرونکو هیوادونو ته حرکت لري . نو ځکه د بهرني کاري ځواک کارونه د نړیوال اقتصاد د عادي فعالیتونو یو مهم عنصر بلل شوی دی ؛

۹ ــ دانتګرېشن پروسې : د انتګرېشن بېلابېلو ډولونو لکه EU (اروپایي ټولنه)، NAFTA (د شمالي امریکا د ازاد تجارت تړون)، MERCOSUR (لاتینې امریکا) ، APEC (آسیا-پیسیفیک اقتصادي همکارۍ) منځ ته راتلل ددې بهیر د برخه والو هیوادونو ترمنځ د پانګونې او تولید نړیوال کولو ته شرایط رامنځته کوي؛
۱۰ــ د سیمه ایزو (څوملیتي) شرکتونو جوړول ( transnational corporations (TNCs)) : د TNCs کاري فعالیت په بېلابېلو هیوادونو کې د فرعي څانګو د جوړولو له لارې ترسره کیږي . TNC به د کارنړیوال وېش ( International division of labor ) کې دیو فعال ګډون کوونکی په توګه د هغې په پراختیا کې به مرسته کوي ؛

۱۱ــ د نړیوالو اقتصادي سازمانونو فعالیتونه : زیات شمېر نړیوال سازمانونه په ټوله کې لکه څنګه چې د نړیوال اقتصاد لپاره ، همدا شان د ځانګړي هیواد لپاره ډېر ارزښت لري . ملګري ملتونه او دغه واحدونه په سیاسي، ټولنیز- اقتصادي، بشري، علمي ــ تخنیکي، نظامي اود چاپیریال په مسائلو کې پراخ نړیوال پروګرامونه ترسره کوي . او د سوداګرۍ نړیوال سازمان (World Trade Organization) بیا د غړیو هېوادونو ترمنځ نړیواله سوداګري تنظیموي . د ژباړې پای

‍ ژباړه : ډاکتر محمد نواب ویساند

donate

wasiweb.com

wasiweb.com Publisher Team publish your sent articles. you can send your articles to publish, also you can be author with us. Share the website and articles with your friends

خپل نظر مو دلته ولیکئ

Back to top button
error: