بېلابېل ناروغي او درملنې

زيړى څه ډول ناروغي ده؟

 

هيپاټيټ د ينې د حجرو پړسوب يا التهاب او ويجاړېدو ته زيړى ويل کېږى، چې د بېلو بېلو عواملو لکه ميکروبونو، درملو، ارثي ناروغيو، الکولو او مشروباتو د کارولو له کبله رامنځته کېږي.

هيپاټيټ ناروغي ډېر ډولونه لري. لکه: A,B,C,D, او E. اوس غواړم چې په هغه څه بحث وکړم د څه په اړه چې ډېر خلک اګاهي نه لري او د يوې عادي ناروغۍ په سترګه ورته ګوري او په افغانستان کې زیاتره خلک ورسره مخ دي.

هيپاټيټ B يا تور زيړى:

دا د جيګر يوه  ډېر خطرناکه ويروسي، ساري او التهابي ناروغي ده چې ځانګړې تداوي نه لري خو د مخنيوي وړ ده.

دا ويروس چې کله د انسان وينې ته داخل شي په ډېره اسانه توګه ځان ينې ته رسوي او د هغه په تخريب پيل کوي چې بيا وروسته له شپږو مياشتو نښې نښانې ښكاره كوي .

تور زيړى د نړۍ د عامې روغتيا يوه لويه ستونزه ګنل کېږي، او دا ويروس کولاى شي چې د هر عمر خلک په دې ناروغۍ اخته کړي له لويانو څخه تر نوي زيږېدلو ماشومانو پورې.

په توله نړۍ کې ۲۴۰ میلیونه کسان د تور زيړي په ناروغۍ اخته دي او هر کال تر ۶۸۶۰۰۰ زيات کسان د تور زيړي د ويروس له کبله مري چې زياتره يې د ينې د سرطان يا خرابوالي له امله دي.

تور زيړى په دوه ډوله دی:

۱- کرونيک يا مزمن تور زيړى.

۲- اکيوټ يا حاد تور زيړى.

۱- مزمن تور زيړى دا يو ډير خطرناکه ويروس دی چې تر ډېره وخته د ناروغ په بدن کې کومې نښې نښانې نه ښکاره کوي، چې په دې حالت کې کولاى شي ډېر نورو کسانو ته انتقال شي، او ځنې وخت د اوږد مهال لپاره د انسان په بدن کې پاتې کېږي يا موجود وي چې د ناروغ د ينې د سرطان او خرابوالي سبب ګرځي، او دا ډول پېښې په ماشومانو کې ډېرې زياتې ليدل کېږي چې د مرګ سبب هم ګرځي.

۲- اکيوټ يا حاد تور زيړى دا ويروس د لنډ مهال لپاره د انسان په بدن کې پيدا کېږي چې له تداوۍ وروسته ناروغ په بشپړه توګه شفاء پيدا کوي، چې د جدي تداوۍ اړوند پاملرنې په صورت كې د ناروغ ينې يا جګر ته کوم زيان نه رسېږي.

د هيپاټيټ يا تور زيړي د تشخيص لپاره اسانه لاره د وينې ازميل دي که چېرې تاسو په خپل ځان شک ولرئ.

د تور زيري د خپرېدو لاملونه:

۱- د اخته کس د وينې يا بدن د نورو مايعاتو سره د مستقيمې اړيکې له لارې.

۲- د اخته کس سره د ناخوندي جنسي اړيكو له لارې (پرته له کاندم چخه) .

۳- د اخته مور څخه ماشوم ته د زيږېدنې پر مهال.

۴- د هغو سامانونو سره د اړيکې په واسطه چى د ناروغ په وينه او يا نورو مايعانو ککړ وي لکه دغاښو برس، پاکي ګانې، د سر د خريلو ماشين، د سينګار توکي، د سلماني سامان، لکه د خال وهلو ستن، د غوږ سوري کولو سامانونه او نور د غاښونو او جراحي سامان.

د هيپاټيټ B ويروس د کومو لارو څخه نه انتقالېږي؟

د اخته کس سره د لاس په ورکولو، ښکلول، غېږ کې نيولو، ډوډۍ خورولو، کېناستلو، پرنجي، ټوخي، خبرو کولو، او يا د کار په وخت کې د معمولي اړيکو له لارې.

ايا د هيپاټيټ B واکسين خوندي دى؟

د تور زيړي واکسين د خوندي واکسينو له ډلې څخه دى چې د تور زيړي د مخنيوي په برخه کې تر ۹۵ په سلو کې کټور تمام شوي.

د تور زيړي د مخنوي لپاره وقايوي تدابير:

۱- د هيپاټيټ B د واکسين په کولو سره تر ډېره د مخنوي وړ دى، او هغه ماشومان چې عمرونه يې تر يو کال کم دي بايد واکسين شي.

۲- هغه لويان چې د تور زيړي د اخته کېدو له خطر سره مخ دي بايد واکسين شي.

۳- د تور زيړي په څېر د وژونکو ناروغيو د اخته کېدو د مخنوي لپاره د کارول شويو ستنو او پاکي ګانو څخه ډډه وکړئ.

۴ـ که چېرې اميدواره ښځه په تور زيړي اخته وي بايد په روغتيايى مرکز کې ولادت ورکرل شي.

۵- که چېرې ښځه يا مېړه په تور زيړي اخته وي نو د جنسي تماس په وخت کې بايد له کاندم څخه استفاده وکړي.

۶- د اخته کس د وينې له مستقيم تماس څخه ډډه وکړئ.

۷- خپل د غاښو برس، مسواک او د ږيرې د خريلو سامان او يا د ارايش سامان له نورو خلکو سره مه شريکوئ.

۸- هغه وسايط يا سامان چى تضمين شوي نه وي، د غاښ ايستلو او جراحۍ څخه ډډه وکړئ.

۹- مخکې له دې چې چاته وينه ورکرئ لومړۍ خپله وينه د تور زيړي لپاره معاينه کړئ.

د هيپاټيټ يا تور زيړي نښې نښانې په ناروغ کې څه دي؟

۱- د پوستکي او سترګو ژيړ کېدل.

۲- د تشو متيازو د رنګ تورېدل.

۳- د اشتها کمېدل او د زړه بدوالى.

۴- شديده ستوماني.

۵- تبه.

۶- د بندونو درد .

۷- د ګېډې درد او باد.

دا ٶ د تور زيړي يا هيپاټيټ B د ويروس په اړوند معلومات

ډاکټر مجتبی عزيزيار

صافی بنسټ خبرتیا Safi Foundation Ads Donation

wasiweb.com

wasiweb.com Publisher Team publish your sent articles. you can send your articles to publish, also you can be author with us. Share the website and articles with your friends

خپل نظر مو دلته ولیکئ

Back to top button
وسیع ویب
error: