جغرافیه

د سپوږمۍ مرحلې

آیا فکر مو کړی دی چې سپوږمۍ تل خپله بڼه بدلوي؟ پيل يې د يوې نرۍ مياشتې په بڼه وي چې هره شپه لويږي تر دې چې په آسمان کې د يوه روڼ غونډاري بڼه غوره کوي. کوم علت موږ ته دا تصور راکوي چې سپوږمۍ شکل بدلوي؟

د لمر برخلاف چې وړانګې خپروي، سپوږمۍ خپله رڼا نه لري. هغه رڼا چې موږ يې په سپوږمۍ کې وينو اصلا د لمر د وړانګو له بيا خپرولو او يا انعکاس څخه رامنځته کيږي. لمر د سپوږمۍ يوازې يو مخ روښانه کوي.  کله چې سپوږمۍ د ځمکې چاپيره مدار کوي موږ يې لمر ته د مخامخې خوا بيلابيلې برخې وينو. موږ دې تغيراتو ته د سپوږمۍ مرحلې وايو. د ځمکې چاپيره د سپوږمۍ يو بشپړ مدار ۲۷.۳ ورځې بر ته نيسي.

د نوې میاشتې پر مهال موږ سپوږمۍ نشو ليدلی ځکه چې د لمر او د ځمکې تر منځ موقيعيت لري، په دې معنی چې لمر ته مخامخ مخ يې له ځمکې څخه نه ښکاري. کله چې لمر او سپوږمۍ د ځمکې پر مخالف اړخ پراته وي، موږ يوه بشپړه سپوږمۍ وينو، ځکه چې موږ لمر ته مخامخ د سپوږمۍ ټول مخ په بشپړه توګه ليدلی شو. د سپوږمۍ لپاره د ځمکې چاپيره نيمه دوره، چې پر نوې میاشت پيليږي او پر بشپړه سپوږمۍ [بدر] ختميږي، دوه اونۍ بر ته نیسي. کله چې سپوږمۍ پر غټيدو پیل وکړي نو وايو چې سپوږمۍ استحاله کوي او يا در بدر پر لور ځي. د سپوږمۍ تر بشپړيدو وروسته بيرته په کوچني کيد پیل کوي څو چې بيا نوې مياشتې ته ورسيږي.

د نوې میاشتې يو څو ورځې چې تيرې شي، مياشت يو ځل بيا په غټيدو پیل کوي.

کله چې د ځمکې چاپیره د خپل مدار ۴/۱ برخه ووهي، موږ د سپوږمۍ ۲/۱ برخه وينو. موږ دې ته لومړۍ ربعه وايو.

کله چې چاپیره خپل مدار نيمايي کړي بيا بشپړه سپوږمۍ وينو.

کله چې د ځمکې چاپیره مدار ۴/۳ برخه ووهي، موږ نيمايي سپوږمۍ وينو. دا يې درېيمه ربعه ده.

بيا د میاشتې په بڼه مخ په کوچني کيدو پیل کوي.

کله چې د مدار دوره پای ته ورسيږي، مياشت له سره نوې کيږي.

فعالیتونه

لومړی فعالیت: څه موږ زده کړل؟

لاندې خالي ځايونه په اړوندو کليمو ډک کړئ خو متن مه ګورئ.

  1. د سپوږمۍ رڼا له لمر څخه ……………… کيږي.
  2. لمر د سپوږمۍ ………………..روښانه کوي.
  3. کله چې سپوږمۍ د ځمکې چاپیره ……………….وهي، موږ يې لمر ته د مخاخ مخ بيلابيلې برخې وينو.
  4. هغه بدلونونه چې موږ يې په سپوږمۍ کې وينو د سپوږمۍ د ……………….. په نامه يادوو.
  5. کله چې سپوږمۍ ………………. شي موږ يې نه وينو.
  6. کله چې لمر او سپوږمۍ د ځمکې پر مخالف اړخ پراته وي، موږ ………………….وينو.
  7. کله چې سپوږمۍ په غټيدو پیل وکړي، موږ يې وينو چې……………….. کوي.
  8. د بشپړې سپوږمۍ وروسته، سپوږمۍ پر ……………….. پیل کوي، تر دې چې بيا په نوې میاشت بدليږي.

دويم فعالیت: راځئ چې مرحلو ته وګورو.

کولی شئ معلوم کړئ چې سپوږمۍ په دې موقيعيتونو کې له ځمکې څخه څه ډول ښکاري؟

د سپوږمۍ هغه برخې چې ګومان کوئ په سيوري کې به وي، په تور رنګ په نښه کړئ. [اشاره: د مياشتې ښکرونه تل د ځمکې په مخالف جهت وي]

 د ځوابونو پاڼه

لومړی فعالیت: څه موږ زده کړل؟

لاندې خالي ځايونه په اړوندو کليمو ډک کړئ خو متن مه ګورئ.

  1. د سپوږمۍ رڼا له لمر څخه منعکس کيږي.
  2. لمر د سپوږمۍ يو مخ روښانه کوي.
  3. کله چې سپوږمۍ د ځمکې چاپیره مدار وهي، موږ يې لمر ته د مخاخ مخ بيلابيلې برخې وينو.
  4. هغه بدلونونه چې موږ يې په سپوږمۍ کې وينو د سپوږمۍ د مرحلو په نامه يادوو.
  5. کله چې سپوږمۍ نوې شي موږ يې نه وينو.
  6. کله چې لمر او سپوږمۍ د ځمکې پر مخالف اړخ پراته وي، موږ بدر [بشپړه سپوږمۍ] وينو.
  7. کله چې سپوږمۍ په غټيدو پیل وکړي، موږ يې وينو چې استحاله کوي.
  8. د بشپړې سپوږمۍ وروسته، سپوږمۍ پر کوچني کيدو پیل کوي، تر دې چې بيا په نوې میاشت بدليږي.

درخت دانش څخه په مننې.

 

donate

wasiweb.com

wasiweb.com Publisher Team publish your sent articles. you can send your articles to publish, also you can be author with us. Share the website and articles with your friends

خپل نظر مو دلته ولیکئ

Back to top button
error: