د چاپ لنډه تاريخچه
چاپ کله شروع شو؟
د میلاد څخه ۱۷۵ کاله وروسته د چین د امپراطور د امر په نتيجه کي ځيني اسناد کاپي سول او د کاپي کولو طرز العمل ورو ورو رامنځته کېدئ. د چاپ د تاریخ په اړه د History World ويبپاڼه لیکي چي د نړۍ لومړنی چاپ سوئ سند په ۷۵۰ز کال کي یو شرعي حکم و چي پر پاڼه چاپ سو.
د بودايي مذهب د لیکونو د کاپي سوو پاڼو له امله اسیا د چاپ په تاریخ کي مهم رول لوبولئ دئ.
په ختيځ کي د چاپ د اختراع څخه تقریباًشپږ پيړۍ وروسته په ۱۴۰۰ ز کال کي د چاپ تخنیک په اروپا کي مخ پر عامېدو وو. د عیسوي سنې په ۱۵-مه پېړۍ کي په جرمني کي د تخنیک پر ډګر مهم پرمختګونه وسوه، چي د چاپ اسانتیاوي يې نوري هم زیاتي کړې.
جرمن چاپوونکی “یوهانَس ګوتن بُورخ” دمطبعې د هنر مخترع بلل کيږي، د ده نوم په لومړي ځل په ۱۴۳۹ز کال کي په
ستراسبورګ نومي فرانسوۍ سیمه کي په یوه قانوني قضیه کي څرګند سوئ دئ. نوموړی د دوو ملګرو له خوا محاکمه سوئ وو. د ګوتن بُورخ د مال او شتمنۍ په اړه هماغه وخت پوښتنه ګروېږنه سوې ده، چي له مخي يې ده یوه مطبعه او د فلزي منابعو زېرمه درلودل. د ګوتن بوُرخ په اړه یاد معلومات په ډاګه کوي چي دغه جرمن مخترع د لیکونو د چاپ امکانات لرل او داسي ښکاري لکه نوموړي چي په ستراسبورګ کي ځيني لیکونه هم چاپ کړي وي، خو د دغه دورې هيڅ کوم چاپ سوي توکي نه دي موندل سوي. تر قانوني قضيې وروسته ګوتن بُورخ د چاپ اړوند کړنو په ترڅ کي د مېنز نومي جرمنۍ سيمه کي څرګند سوئ دئ. نوموړي د انکشافي مطبعې لپاره یقیناً مهم رول لوبولئ دئ او د چاپ طرز ته يې هغه تخنیکونه وراظافه کړي دي چي چاپ په چټکۍ ترسره کوي.
د وخت په تېرېدو د چاپ په ټکنالوژي کي عصري لاسته راوړنو ډيري نوري اسانتياوي رامنځته کړي دي; سیستيماتیکي الو او کمپیوټر له نړۍ څخه د زیاتو اړیکو په پایله کي یو کلی جوړ کړئ دئ. د کمپیوټر او د چاپ ماشین د عصري کولو په بهیر کي په ۲۰۰۰ز کال کي د MIT تخنيکي پوهنتون د یو شمېر پروژو په ترڅ کي د 3D د چاپ طریقه رامنځته کړه. دغه میتود ورځ تر بلي بهتره کیږي او د زړه وړونکو امکاناتو څخه مو برخمن کوي.
