افغانستان مشاهیر

نور احمد اعتمادی

Noor Ahmad Etemadi

نور احمد اعتمادی د محمد هاشم میوندوال تر استعفأ وروسته په ۱۵ نوامبر ۱۹۶۷ دافغانستان د پاچا له خوا و ګومارل شو چی د صدر اعظم په توګه کابینه جوړه کړی . که څه هم د افغانستان د نوی اساسی قانو ن ۲۴ مادی له مخه منع وه چه پاچا دی له خپلی کورنی نه څوک پداسی دند ه و ګوماری ، خو پاچا دا ماده تر پښو لاندی کړه او نور احمد اعتمادی يی د صدر اعظم په توګه انتخاب کړ . نور احمد اعتمادی محمدزی وو اما د پاچا له کورنی څخه نه وو. اعتمادی دصدراعظم په حيث او دده کابينه د مشرانو جرګی له خوا ومنل شول . نوراحمد اعتمادی يو ډیر پوه سیاستمدار وو . ده د خپل حکومت په اولو ورځو کی د افغانستان مشکل و پیژاند او کوښښ يی وکړ چه د افراطی مسلمانانو او مارکسیستی پرچميانو تر منځ یوه منځنی لار غوره کړی او په دی ترتیب د حکومت چاری مخ ته بوزی . اعتمادی و پرچمیانو ته اجازه ورکړه چی دوی خپله مجله د ۱۹۶۹ تر پایه پوری خپره کړی . د خلقیانو مجله وروسته تر ۶ میاشتوپه ۱۹۶۸ کی بنده شوه .

د ۱۹۶۷ په منی کی د امريکا څخه یو هيئت افغانستان ته ددی لپاره راغی چه د افغانستان سره د نفت او ګاز د راایستلو موافقه وکړی . شوروی د افغانستان او امريکا ټوله اړيکی تر نظر لاندی نیولی وی . په جنوری ۱۹۶۸ کی د شوروی د وزيرانو مشر الکسی کاسیګین کابل ته راغی اونور احمد اعتمادی یی و مسکو ته دعوت کړ . اعتمادی مسکو ته سفر ونه کړ اما د ګاز د راایستلو قرار داد يی د شوروی سره امضأ کړ . د ګاز د رایستلو کار ټوله شوروی متخصصیونو پر غاړه واخیست . شوری و افغانستان ته پر یوه متر مکعب ګاز ډیری کمی یعنی د خندا وړ پيسی ورکولی . پدی حساب شوری افغانستان خطا ایست .

د اعتمادی د حکومت په اولو میاشتو کی د فرانسی جمهور ریس او د ترکیی صدر اعظم کابل ته راغله او دافغانستان سره يی په ټنونو غنم کومک وکړ . په ۱۹۶۹ کی اعتمادی بيا د صدراعظم په توګه ومنل شو. اعتمادی کوښښ وکړ د حکومت روابط د ببرک کارمل او حفیظالله امین سره چه په پارلمان کی د کابل وکيلان وه ، ښه کړی .

په مي ۱۹۶۹ کی د امريکا څخه یو هيئت کابل ته راغی په دی مطلب چه د افغانستان او پاکستان پر روابطه باندی خبری وکړی . د امريکا هیئت له کا بل نه وتلی نه وو چه الکسی کاسیګين بیا کابل ته راغی . تر پوره خبرو وروسته له کابل نه هندوستان ته ولاړ او هلته يی د هند د صدر اعظمی اندیرا ګاندی سره خبری وکړی . انديرا ګاندی کابل ته راغله او داعتمادی سره د مرکزی اسیا پر نظامی پکت خبری وکړی . مسکو او نوی ډیلی غوښته چه افغانستان د مرکزی اسیا و نظامی پکت ته ور شامل کړی . کوم وخت چی د امریکا او پاکستان تر منځ تړون لاسلیک شو ، اندری ګرومیکو کابل ته راغی او دافغانستان ددفاع وزیر خان محمد خان سره يی دافغانستان پر نظامی قواوو خبری وکړی .

داده شوری اوافغانستان خبری و اخوان المسلمین ته چه په راس کی يی د شرعیاتو د فاکولتی استاد غلام محمد نیازی وو ، یوه بهانه جوړه کړه او ویی ویل چه اعتمادی د مسلمانی له خطه نه اوښتی دی . کوم وخت چی دامریکا جمهور ريس ریچارد نکسن په جنوری ۱۹۷۰ کی کابل ته راغی ، اخوان المسلمین د نکسن او اعتمادی موټر په هګیو وويشت .

کوم وخت چه اعتمادی د غربی کمپنیو سره د نفت د را ایستو په اړوند خبری شروع کړی ، شوروی پر اعتمادی نيوکه وکړه چه سردار محمد داود له شوروی سره په دی باب لا پخوا قراردادونه امضأ کړیدی . څنګه چه د سردار محمد داود اوپاچا مناسبات سم نه وه ، پاچا و اعتمادی ته وظیفه ورکړه چی دداسی قراردادونو په اړوند د سردار داود سره خبری وکړی . اعتمادی کوښښ وکړ چی د پاچا او سردار محمد داود مناسبات ښه کړی ، خو موفق نه شو . له بلی خوا اخوان المسلیمین د غلام محمد نيازی په رهبری پر اعتمادی له هره پلوه کلکی نيوکی کولی چی داسلام څخه اوښتی دی . شوروی و اعتمادی ته د امریکا د مزدور په سترګه کتله او کوښښ يی کاوه چی د مسکو سره په مذاکراتو کی کامیاب نه شي . پر اعتمادی کارونه له هره پلوه زياد شول ، اما د کومک څوک ور پاته نه شول . هغه وو چه بله لاريی ونه ليدل او له دندی نه یی استعفا وکړه . نوراحمد اعتمادی په ۱۶ دمي ۱۹۷۱ د صدر اعظمی له دندی نه ځان ګوښه کړ .

ټول افغانستان

donate

wasiweb.com

wasiweb.com Publisher Team publish your sent articles. you can send your articles to publish, also you can be author with us. Share the website and articles with your friends

خپل نظر مو دلته ولیکئ

Back to top button
error: