اسلام تاریخاسلامي معلوماتاسلامي نړۍ او امتحدیث اړوند

شام سیمه د حدیثو په رڼا کې

شام د سُرياني ژبي لفظ دی ، او د حضرت نوح (عليه السلام) زوی حضرت سام بن نوح ته يې نسبت کيږي ، د نوح (عليه السلام) پر قوم باندي د طوفان تر راتللو وروسته سام بن نوح په همدغه سيمه کي ميشت او اباد شوی دی ، او ځينو مؤرخينو يې د نوموني نوري وجي هم ویلي دي.

د شام د هيواد په اړه په نبوي احاديثو کي ګڼ شمېر فضايل ذکر شوي دي، د مقدس کتاب قرآنکريم په یوشمير اياتونو کي هم د شام ځمکه مبارکه او نېکمرغه بلل شوېده.

د شام مبارکه سيمه تر لومړي جنګ عظيم پوري د عثماني خلافت تر پالني او نظارت لاندي يو واحد او نه بېلیدونکی دولت ؤ ، چي وروسته د انګريز او فرانس د (سره بېل يې کړه ايل یې کړه )استعماري سياست ښکار شو ، او پر څلورو برخو (سوريا ، لبنان ، فلسطين او اوردن ) باندي وويشل شو .  

مګر په قرآن او سنت کي چي چيري هم د شام ذکر راغلی مراد ورڅخه همدغه ټوله سيمه ده کومه چي نن تر سوريا ، لبنان ، فلسطين او اردن لاندي ده .

د «معجم المعالم الجغرافية» مصنف ليکلي چي د شام د لفظ په اړه در ې اصطلاحګاني د سيرت او غزواتو په کتابونو کي ليدل

کيږي : لومړی د عربو اصطلاح ده ، چي ددوی په اصطلاح شام هر هغه سيمي ته ويل کيده چي هغه به د شمال لورته واقع وه . دوهمه اصطلاح د ځينو عوامو ده چي هغوی دمشق او څه بالا سيمي ته شام وايه . او دريمه يې تاريخي اصطلاح ده ، د تاريخ په رڼا کي شام هغي ټولي سيمي ته ويل کيږي چي   سوريه ، اردن ، لبنان او فلسطين لاندي کړې ، او دغو سیمو ته «سورية ُ الکبری» هم ويل کيږي ، او په دې سره ډير وروسته په « روماني دور» کي نومول شوی دی ، او بيا د لومړي جهاني جنګ له ختميدلو وروسته د شام يوه خاصه ټوټه په سوريه سره ونومول شوه ، چي اوس په جمهورية العربية السورية سره ياديږي .

هغه زياتوي چي په لومړي ځل مسلمانان د رسول الله صلی الله عليه وسلم په زمانه کي د «موته» د غزا په مهال شام ته ننوتي دی ، خو د شام ټولي سيمي د حضرت عمر فاروق د خلافت په مهال فتح شويدي ، په نني عصر کي شام د عربو له خورا قديمو او لرغونو ښارونو څخه شميرل کيږي ، شام ډيري ګڼي او نښتي ابادۍ لري ، او بهيدونکو نهرونو ، شنو او زرغونو کښتونو يې ښکلا نوره هم زياته کړېده   .  

د شام د لویو ښارونو نومونه په دې ډول دي :     القدسُ الشريف ، قدس د صهيوني شريرو او ناوليو اسرائيلو تر ولکې لاندي دی . عمّان : د أردن پايتخت . دمشق : د جمهوريه سوريې پايتخت   .   بيروت : د لبنان پايتخت . او دارنګه په لسګونو ښارونه ، لکه «عَقَبَه» «أربَد» «نابُلُس» «حَمَاة» «حِمص» «حلب» «طرابلس» «صُورَ» «صَيدَا» «يافا» حَيفَا»     . (معجم المعالم الجغرافية /تعريف باماکن الواردة) . هو دشام هیواد لپاره بس یوازې همدا امتیاز کافي دی چې

الله تعالی په قرآن کريم کي د شام سيمي ته په څو څو ځله اشاره فرمايلې ، او هغه يې د خير ، برکت او خوشحالۍ ځمکه بللې ده، د سورت يونس په ۹۳مبارک آيت کي يې دغي مځکي ته «مبوّأ صدق» ويلی ، يعني پاک ، خوښ کړ سوی او نيک هستوګنځای . دارنګه يې د «الأعراف : ۱۳۷» او «الأنبيآء : ۷۱» او «الأنبيآء ۸۱ »او «سبآء : ۱۸» په آيتونو کي د شام سيمه داسي ياده کړې : «التي بارکنا فيها» ، يعني هغه ځمکه چي موږ پکي خير او برکت ايښی   .   او همدارنګه يې د مسجد اقصی په اړه د «الأسرآء » په لومړي آيت کي داسي فرمايلي : «الذي بارکنا حوله» يعني هغه مسجد چي د هغه شا وخوا موږ بابرکته او نيکمرغه ګرځولې ده .

د شام د فضيلت په اړه په مبارکو احاديثو کي هم ګڼ شمېر ارشادات فرمايل شوي دي، مثلا همدغي سيمي ته به امام مهدي له حجاز څخه هجرت کوي او همدلته به د اسلامي فوځيانو مشري په غاړه لري ، د حضرت عيسی (عليه السلام) له اسمان څخه نزول به هم په همدې علاقه ، يعني د دِمشق په مشرق کي پر سپينه مناره باندي وسي . همدارنګه نبي صلی الله عليه وسلم د شام په اړه د برکت داسي دعا کړېده: اې الله ! زموږ لپاره په شام کي برکت واچوې (البخاري) .

په اسلام کي له درو سترو مقاماتو څخه لومړۍ قبلې بيت المقدس د شام ارزښت اومذهبي حيثيت نورهم زیات کړی دی، کومي لوري ته چي   اشرف المخلوقات مصطفی صلی الله عليه وسلم او د هغه اصحابو ۱۶يا ۱۸مياشتي په لمانځه کي مخ ګرځولی او دشام بیت المقدس یې دقبلي په ډول منلې وه   ، ددغي قبلې جوړښت د مسجد حرام (مکه مکرمه) تر تاسيس څلويښت کاله وروسته شوی دی ، تر مسجد حرام او مسجد نبوي وروسته د فضيلت او برکت له مخي په دريمه درجه کي مسجــــد اقصی قرار لري ، د اسلام پيغمبر صلی الله عليه وسلم تر عربي جزيرې دباندي چي کله هم سفر فرمايلی نو هغه د شام لور ته ؤ ،   د معراج له پيښي سره هر مسلمان ښه اشنا دی ، چي يوه شپه د الله تعالی له لوري حضرت محمد صلی الله عليه وسلم له مکې مکرمې څخه مسجد اقصی ته وروستل شو ، او هلته ټولو أنبياؤ دده مبارک په امامت کي لمونځ ادا کړ ، وروسته له همدغي سيمي څخه چي په شام کي واقع ده د اسلام پيغمبر اسمانو ته دعوت شو ، او دالله تعالی په دربار کي يې حاضري ورکړه ، په دغه سفرکي ده مبارک د جنت او دوزخ ننداره هم وکړه ، او په اوو اسمانونو کي يې له ګڼ شمېر انبيآؤ سره ملاقات وکړ ، دغه ټوله پېښه د شپې په يوه برخه کي شروع او پای ته ورسيده ، ياده دي وي چي له مسجد حرام څخه تر مسجد اقصی پوري دغه سفر ته «اسرآء» ويل کيږي کوم چي په قرآن سره ثابت دی ، او منکر یې کافر ګرځي ، او له مسجد اقصی څخه بيا تر اسمانونو پوري دغه سفر په معراج سره ياديږي ، ددغه سفر منکر که څه هم کافر نه بلل کيږي مګر فاسق او فاجر ضرور دی .

که څه هم لومړۍ قبله د حضرت عمر فاروق رضي الله عنه د خلافت په مهال د مسلمانانو په ولکه کي راغله ، خو اصل او بنسټ يې د حضرت اسامه بن زيد بن حارثه رضي الله عنه لښکر ؤ ، هغه چي پخپله رسول الله صلی الله عليه وسلم يې په ۱۱هجري د صفر المظفر په مياشت کي د روانیدلو فيصله کړېوه ، او بيا د رسول الله صلی الله عليه وسلم د ناروغي په اوږدېدلو سره دغه اسلامي فوځ له مدينې منورې سره دکم وخت لپاره تم شو ، چې بیا وروسته د حضرت أبوبکر صديق رضي الله عنه په دخلافت په شروع کي دغه فوځ په لومړي ځل پر شام باندي د بريد لپاره وخوځيدی .

د شام په سيمه کي نژدې ۱۵سوه کاله سُرياني ژبه چليدله ، خو د هغه ځای ميشتو اسلام ته په لوړه کچه اخلاص او محبت سره استقبال وکړ ، او په ډير لږ وخت کي عربي ژبه د هغوی په مورنۍ او اصلي ژبي واوښته ، خورا تکړه او جيدو محدثينو او فقهآؤ په همدغه مبارکه مځکه کي دنيا ته سترګي روڼي کړي ، همدا لا مل وو چي د دمشق له فتح وروسته يواځي ۱۶يا ۱۷کاله وروسته دمشق د اسلامي خلافت او واکمني پايتخت او مرکز جوړ شو .

داراز الله تعالی د شام سيمه د خپلو پيغمبرانو لپاره ټاکلې ، تر دې چي زيات شمير پيغمبران په همدغه مبارکه خاوره کي د انسانانو د لارښووني لپاره راليږل شويدي   .

په ګڼ شمېر رواياتو کي د شـــــــــــــام د مقدسي خاوري په اړه دا څرګنده شوې ده چي شام به د اسلامي غازيانو او قهرمانانو لپاره يو ستر مرکز وي ، چي دهغوروایتونو له جملې څخه يې ځيني په لاندي ډول دي :    

(۱) : د صحيح مسلم په يوه مبارک حديث کي راغلي چي تر څو چي د قيامت ورځ راځي تر هغه به «اهل الغرب» يعني د لويديځ ميشت مسلمانان غالبه وي ، علامه ابن جوزي يې په شرح کي ليکلي چي ګواکي په دغه حديث کي د کفارو په مقابل کي د هغوی جهاد ته اشاره شوېده ، او هغوی به په دې کار کي پر حق باندي وي . او علامه الباني ذکر کړي چي له «اهل الغرب» څخه د شام اوسيدونکي مراد دي (کشف المشکل /السلسلة الصحيحة) .  

په یوه حدیث کي راځي چي الله تعالی ته په ځمکه کي تر ټوله غوره ځای «شام» دی ، او په شام کي د الله تعالی غوره بندګان ميشت دي ، او خامخا ، يقينا زما له امت څخه به يوه ډله جنت ته له عذاب او حساب پرته ننوځي . (فيض القدير و صححه الألباني) .   په يوه بل روايت کي داسي هم راغلي چي له شام څخه وتل به د الله تعالی د غضب په سبب وي ، او هغه ته ننوتل به د الله تعالی د رحم او مهرباني له وجي وي (ضعفه الالباني) .

(۳) :   خبردار !!! د مسلمانانو او مومنانو د کور ، يعني د هستوګني عمده او اساسي ځای شام دی ، او داسي «اسان» چي په تنديانو کي يې خير او برکت دی تر قیامته پوري تړلي دي (يعني د اسلام د دښمنانو په مقابل کي د جهاد لپاره )   علامه مناوی رحمه الله ليکلي چي مراد دا چي شام به د فتنو په زمانه کي د مسلمانانو لپاره تر ټولو خوندي او د ارام تم ځای وي . ( رواه أحمد و حسنه الالباني ) .

(۴) : د شام اوسيدونکي په ځمکه کي د الله تعالی د عذاب غمچينه ده ، په دوی سره چي د الله تعالی چاته خوښه وي له هغوی څخه غچ اخلي ، د شام پر منافقينو باندي الله تعالی دا خبره حرامه کړې چي دوی د شام پر مومنانو باندي برلاسي شي ، او په داسي حال کي به مري چي غمجن او دردمن به وي .   (ضعفه الالباني).

(۵) : يا طوبى للشام يا طوبى للشام يا طوبى للشام !!! يعني اې! شام لره نيکمرغي ده ، رسولله ﷺ دا کلمه درې ځله وفرمايله ، په يوه بل روايت کي راغلي چي «طوبی للشام» يعني خوشالي ده شام لره ،   اصحابو عرض وکړ يارسول الله ! له څه وجي داسي وايې ؟   هغه مبارک ورته وفرمايل : د الله تعالی پرشتې وينم چي خپل وزرونه يې پر شام باندي غوړولي دي . (فضائل الشام و دمشق ، و صححه الالباني ) .

(۶)   :   ما وليدل چي زما تر بالښته لاندي د خېمې يوه مټه او ستن راويستل شوه ، ما خپلي سترګي ورپسې کړې ، ناڅاپه مي وليدل چي يو روښانه نور ؤ او د شام لور ته يووړل شو ،   خبردار !! کله چي فتنې په ځمکه کي وغوړيږي نو ايمان به په شام کي وي . دغه حديث په بېلابېلو سندونو او الفاظو سره روايت شوی د لا معلومات لپاره دي فتح الباري د ابن حجر عسقلاني رحمه الله «باب عمود الفسطاط تحت وسادته» وکتل شي .   (فضائل الشام و دمشق /ورواه الطبراني في الأوسط والکبير / والحاکم / هکذا في الترغيب والترهيب وصححه الالباني) .

(۷) : د اسلام پيغمبر فرمايلي : د سختي نښتي او جګړو په مهال به د مسلمانانو خيمه (يعني ميشت ځای) غُوطه نومي ځای وي ، کوم چي د دمشق ښار ته څېرمه دشام له غوره ښارونو څخه دی . او په يوه بل روايت کي راغلي چي : د عظيمي جګړې په مهال به د مسلمانانو فسطاط او خيمه په داسي ځمکه کي وي ، کومي ته چي غوطه ويل کيږي ، په هغه کي يو ښار دی د دمشق په نامه ، هغه به په همدغه ورځ د مسلمانانو د ورتللو لپاره تر ټولو غوره ځايونه وي (ابوداؤد / احمد/ وصححه الالباني).

(۸) : مسيح ، يعني دجال به د مشرق له لوري څخه راوځي ، او هدف به يې مدينه منوره وي ، تر دې چي د أحُد د غره شاته به ځان ورسوي ، خو له دې سره به پرشتې د هغه مخ بيرته د شام لورته وګرځوی ، او همالته به هلاک شي . (رواه مسلم) .

(۹) :   دجال به   مدينې ته څيرمه يوې سيمې ته ځان ورسوي ، خو هغه به مدينې ته د ننوتلو توان نلري ، په همدې مهال به مدينه يوه زلزله درې واره وخوځوی ، چي په همدې وجه به له مدينې څخه هر منافق او منافقه بهر ووځي ، بيا به دجال د شام په لور مخ کړي ، تر دې چي د شام ځينو غرونو ته به ځان ورسوي ، او مسلمانان به محاصره کړې ، او پاتې نور مسلمانان به په همدغه ورځ د غرونو هسکو ځايونو ته پناه وړې وي ، دجال به د غرونو بيخ ته راسي او هغوی به هم د ايسار په منځ کي راولي ، تر دې چي دوی به اخير په ډيره سختي کي ولويږي ، او يو تن به نورو مسلمانانو ته چغي کړي ، چي اې مسلمانانو ! تر څو به دغه حال وي ، او تر څو به دجال ستاسي پر خاوره باندي نازل وي ، ايا ستاسي لپاره دوې غوره لاري نشته ؟ يا به تاسي د شهادت اوچت مقام ته ورسيږی او يا به مو بری په برخه وي . له دې سره به   مسلمانان پر مرګ باندي بيعت وکړي ،   بيا به پر دوی باندي يو توره تياره وغوړيږي ، داسي تیاره چي څوک به خپل لاس هم نه ويني ، په همدې مهال به عيسی بن مريم (عليه السلام) راکوز شي ، ناڅاپه به دوی يو سړی وويني چي زغره يې اغوستې وي ، دوی به ورته ووايي : اې دالله بنده ته څوک يې ؟ هغه به په ځواب کي ووايي زه د الله تعالی بنده ، رسول او کلمه عيسی بن مريم يم   ، او زياته به کړي : الله تعالی تاسي ته واک درکړی چي په دغو درو لارو کي کومه يوه چي تاسي خوښه کړی هغه به الله پاک درسره وکړي : لومړی دا چي پر دجال او لښکر باندي يې د اسمان له لوري عذاب نازل کړي ، دوهم دا چي خسف يې کړي يعني په ځمکه کي يې ژوندي ننه باسي ، دريم دا چي پر هغوی باندي ستاسي اسلحه مسلطه کړي ، او د هغوی سلاح ناکاره وګرځوي ؟   مسلمانان به ورته ووايي چي همدغه وروستی صورت مو خوښ دی يا رسول الله ! چي زړونه موپرې يخ شي او شفا ومومي . له دې سره به مسلمانان پر هغوی مسلط سي او عيسی علیه السلام به دجال په قتل ورسوي . (قصة المسيح الدجال : بقلم الالباني) .

(۱۰ ) : دشام او د همدغي جزيرې تر پايه به د مسلمانانو نارينه ، ښځي ، انجوني او هلکان د الله تعالی په لار کي مجاهدين وي ، چا که د شام يا بيت المقدس له غاړو څخه يو ساحل هم وساتی هغه به تر قيامته په جهاد کي بلل کيږي . (فتاوی المقامة والانتفاضة) .

خلاصه دا چي دغه سيمه به د قيامت تر رتللو وړاندي د اسلام يوه خورا محکمه ، کلکه او نه ماتېدونکې کلا او حصار وګرځي   ، او د اسلام سرسخته دښمنان ، يرغلګر ځواکونه به همدلته له خاورو سره خاوري کيږي ، او په همدغه سيمه کي به د مظلومو مؤمنانو هيلي او ارمانونه پوره کيږي ، او په ظالمانو به يې زړونه يخ او شفاياب ګرځي   .    

خپله ليکنه د شيخ ايمن الظواهري د عربي وينا په يو څو ټکو باندي چي د شام په اړه يې ويلي پای ته رسوم :

يا اسودَ الاسلام عليکم بالشام

يا فرسانَ النبي صلی الله عليه وسلم عليکم بالشام

و يا جنود الخلافة عليکم بالشام

و يا عشاقَ الحُرِّيّة عليکم بالشام

اخواني ! واهلي   ! وابنآئي ! الشام الحديث ، يعلم الله اني لو تيسّر لي طريق اليکم ما تخلفت رحبة عنکم و لکن يعَزَّينِي أني علی ثغرٍ من ثغورکم

donate

wasiweb.com

wasiweb.com Publisher Team publish your sent articles. you can send your articles to publish, also you can be author with us. Share the website and articles with your friends

خپل نظر مو دلته ولیکئ

Back to top button
error: