ټولنهکاري ژوند او مدیریت

د قيادت اومشرۍ لوازم او شرطونه

د لاندې درج شوي اشاراتو ډير ى د اهل منصب والاو پورې تړاو لري پدې لړ كې د تفصيلي خبرو اترو په ځاى دعلماو او ماهرينو ښودل شوي اصول او اشارات ليكل كيږي :
اهل علمو ويلي دي : له مونږنه تر هغه وخته د نورو خلكو د لارښوونې هيله نه كيږي تر څو چې په خپله ځان دحكومت كولو او خپل ځان ته د لارښوونې طريقه ياده نه كړو.

علامه ماوردي د قيادت لپاره لاندې شرائط ښودلې دي: دحق پلټنه ، علم اوپوهه ، د اجتهاد وړتيا، د نطق اوحواسو صحت،عقل اوفراست ، شجاعت او زړورتيا، ښه حافظه او ياد لرل ، دحقائقو تل ته د زر رسيدو وړتيا، د مافي الضمير د ښكاره كولو توان لرل، له لهو او لعب نه پرهيز اوډډه كول، دخوراك اوڅښاك د زياتې غوښتنې نه لرل ، له عياشۍ نه ليري والى ، رښتياو سره مينه ، له استبداد او ظلم نه نفرت ،د عدل خپرو قوت او د خپل مسئوليت په ادا كولو كې بي خوفه اوسي.
حضرت عمر رضی الله عنه فرمايلي دي: دحكومت كولو وړ هغه څوك دى چې په هغه كې دغه څلور صفتونه وي:
۱- نرمي وي… خونه دكمزورۍ له مخې.
۲- مضبوطي اوكلكتوب… خو نه د سختۍ په بڼه كې.
۳- كم خرچي … خو نه د بخلۍ غوندې او
۴- سخاوت … خو نه د اسراف او بي ځايه مصرف په بڼه كې.

تنبيهات:
حضرت معقل بن يسار رضی الله عنه (د بنواميه و والي) عبيدالله ته وفرمايل چې: زه تاسې ته يو حديث اوروم چې ما د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه اوريدلى دى حضور صلی الله علیه وسلم فرمايلي دي: ( څوك چې د مسلمان رعيت حاكم ړ او پداسې حال كې ومري چې له رعيت سره يې خيانت كړى وي نو الله تعالىٰ پر هغه جنت حراموي ).
نبي اكرم صلی الله علیه وسلم فرمايلي دي: اى عبدالرحمنه ! كله هم امارت ونه غواړې كه د غوښتنې په پايله كې در ورسيده نود نفس په رسيو كې به راګيرشې اوكه بې له غوښتنې درته حاصل شو نو د الله تعالىٰ له خوا به تاسره مرسته كيږي .

حضرت عمر فاروق رضی الله عنه يو ځل خپلو واليانو ته په خطاب وفرمايل: اى د حكومت مسئولينو ! د قائد له نرمۍ اوتحمل نه زياته ګټه رسونكې او د الله تعالىٰ په نزد زيات غوره بل كوم تحمل او صبر نشته ، دغه ډول د رهبر له بي فهمۍ په جذبې او بي سوچه او بې فكره كار كولو څخه زيات تاواني او ناغوره كومه بله ناپوهي نشته د يو حاكم له عياشۍ نه زيات د الله تعالىٰ په نزد د كوم بل چا عياشي او جهالت ناغوره ندى.

د نړۍ نقشه او د انسان سمونه
يوښاغلي په خپل كور كې مطالعه كوله دهغه د پنځه يا شپږكلن زوى څوڅو وارې دى تنګ كړ، ښاغلي څو ځلې كوښښ وكړ چې د مطالعې پرمهال دى ونه ځوروي خو هلك منله ، ښاغلي په يوه تدبير فكر وكړ ، د خپل زوى د مصروف ساتلو تدبير،تر څو هلك څو ګړۍ خپل پلار تنګ نه كړي تدبير داسې و چې ښاغلي يو اخبار راپورته كړ چې د نړۍ نقشه ورباندې جوړه وه هغه دغه نقشه واخيسته اوهلك ته يې وښودله چې دلته پاكستان ، دلته هماليه ، دا بحر الكاهل او دا امريكا ده بيا دغه ښاغلي نقشه ټوټه ټوټه كړه او هلك ته يې وويل: اوس هغه سمه جوړه كړه او بيا يې درسره راوړه د ښاغلي هيله داوه چې هلك به څو ګړۍ پرې تيرې كړي بيا به راشي ، يا كيداى شي چې نقشه بيا جوړه نكړاى شي نيم ساعت نه وروسته هلك په منډه خوشحاله راغى او ويې ويل: پلاره ! پلاره! د نړۍ نقشه سمه جوړه شوه پلار جان چې وكتل هر څيز په خپل خپل ځاى سم موجود ړ ، د زوى په ذهانت او زيركۍ هك پك شو ويې پوښتل چې څه ډول ېې جوړه كړه؟ زوى يې ځواب وركړ اودغه ځواب مونږ ټولو لپاره ډير اهم دى ، پلاره ! تاسې چې كله نقشه څيروله دغه مهال ما كتل چې تر شا يې د انسان يو تصوير اوعكس و. ما هغه تصوير سم كړ د دنيا نقشه په خپله سمه شوه.
كه مونږ غواړو چې د نړۍ نقشه سمه كړو راځئ چې لومړى خپل تصوير (په خپله خپل ځان) سم كړو.

ليكوال: محمد بشير جمعه
ژباړن: محمد امان “رسولي”

safi foundation

wasiweb.com

wasiweb.com Publisher Team publish your sent articles. you can send your articles to publish, also you can be author with us. Share the website and articles with your friends

خپل نظر مو دلته ولیکئ

Back to top button
error: