طب

د ډیافراګم فتقونه

Para Esophageal Hernia

( دا چوره په هغه سورې کې منځته راځي کومه چې په ډیافراګم کې د مرۍ د تېرېدو لباره موجود وي)

تعریف او ډولونه:

له هغو فتقونو څخه عبارت دي په کوم کې چې د معدې یو قسمت یا ټوله معده د غټ شوې esophageal hiatus له لارې منصف(mediastinum) ته داخلېږي.
د هیاتل فتقونو درې ډولونه پېژندل شوي:
a. The sliding hernia, Type I: چې په خلفي منصف کې  د cardia په علوي بې ځایه کېدو باندې متصفه ده.
b. The rolling or PEH, Type II: له هغه ډول فتق څخه عبارت دی ، چې  د معدې fundus د منصف په لوري پورته طرف  بې ځایه شوی وي اما د cardia موقعیت نارمل وي.
c. The combined sliding-rolling or mixed hernia, type III: په دې ډول کې   cardia  او د  معدې  fundus دواړه  پورته لوري ته بې ځایه شوي وي.
End stage of type I and type II هغه وخت منځته راځي  کله چې ټوله معده د خپل طولاني ستون(longitudinal axis) په  شا او خواتر  180درجې تدور وروسته صدر ته پورته شي اما  cardia او pylorus تثبیت نقطي و اوسي
d. Type IV : دا ډول په بعضو ټکسټ بوکونو کې ذکر شوی او په هغه فتق باندې دلالت کوي کله چې  بعضې اضافي اعضاوې  لکه کولون هم د صدر پر لوري تفتق وکړي

پېښې او سببونه:

د نوموړې ناروغۍ یقینی  پېښې څوک په قاطع ډول نه شي تشخیصولای، ځکه نوموړې  ناروغي په اکثریت ناورغانو کې  اعراض نه لري . type I فتقونه اکثراً په Type III باندې بدلېږي او Type II  فتقونه ډېر نادر دي.
په لوړ عمر لرونکو ناورغانو کې د phernoesophagealغشاء نازک کېدل  د نوموړې ناروغې  د پېشوو د زیاتېدو یو سبب جوړوي.

کلینیکي لوحه:

د giant hiatal (paraesophageal) فتق کلینکي تظاهرات له sliding فتق سره فرق کوي. په PEHs کې د  dysphagia او postprandial fullness زیات وي اما د د زړه د سوزش او regurgitation ټیپیک اعراض چې  په sliding hiatal hernia کې  لیدل کېږي هم منځته راتلی شي.
تقریباً د PEH یو پر دریمه مریضان کم خونه وي، د PEH لرونکي اکثریت ناروغان که ځه هم بې عرضه وي اما کله نا کله کېدای شي د شديدې وینې بهېدنې  او volvulus  چې د معدې د حاد انسداد او احتشاء سبب کېږي.
د Sliding hiatal hernia اعراض عموماً د وظیفوي بې نظمیو له  وجې وي  چې له  gastroesophageal reflux سره یو ځای وي او دزړه سوځېدل، regurgitation او عسرت بلع پکې شامل دي.

تشخیص:

د ولاړې  په حالت کې د ناورغ د سینې اکسرې کولای شي هیاتل فتق تشخیص کړي ، که چېرې د زړه د سیوري شا ته  د هوا او مایع خیال ولیدل شي؛ دا حالت اکثراً په PEH ایا داخل صدري معدې په صورت کې لیدل کېږي.
د PEH په تشخیص کې د لوړو هضمی لارو د باریوم مطالعې تشخیصیه ارزښت  نسبت Sliding  فتق ته زیات دي.
د هیاتل فتقونو په تشخیص او طبقه بندۍ کې د fiber-optic esophagoscopy  رول له هم د ډېر اهمیت وړ دی .

پتوفزیولوژي:

د para esophageal فتقونو  په 60% ناروغانو کې د مری د PH 24 ساعته ارزوني  او فزیولوژيکي معاینې د معدې  اسیدی عصارې ته د مرۍ زیات عارض کېدل  څرګند کړي دي ، په داسې حال کې چې نوموړې واقعې د sliding hiatal hernia په 71% واقعو کې لیدل شوي دي
فزیولوژيکو مطالعاتو ښودلې ده چې د کاردیا خلاصوالی دمرۍ د بعیده سفنکټر په فشار، د سفنکټر په هغه طول کوم چې د بطن  د مثبت فشار لرونکي محیط سره په ارتباط کې دی او د سفنکټر له عمومي طول سره ارتباط  لري. د سفنکټر  دغو ټولو خصوصیاتي واحدونو څخه د کوم یوه کمبود د کاردیا له عدم کفایې سره ملګري ويي، بیله دې چې  فتق وجود لري او که نه!

درملنه:

د PEH درملنه عموماً جراحي ده  اما یو تعداد اختلافي ټکي وجود لري ، چې په لاندې ډول تشریح کېږي:
د جراحي عملیې لپاره استطبابونه
د Paraesophageal hiatal hernia موجودیت  په عام ډول د جراحي ترمیم لپاره یو استطباب ګڼل کېږي.
لنډه مرۍ او PEH
لویه PEH په 5-20% پېښو کې د لنډې مرۍ سره په مزمن ډول پورته لوري ته د Gastro Esopahgeal Junction  دمزمن بې ځایه کېدو له  وجې یوځای وي،ویل کېږي چې تقریباً 10-20% پېښو کې د جراحي ناکامۍ علت  د لنډې مرۍ نه تشخیصول اوپېژندل دي. تر عملیات مخکې د barium swallow او esophagogastroduodenoscopy اجرا کول د لنډې مرۍ د استطباباتوپه هکله معلومات راکولای شي.

پایلې:

د PEH لپاره د جراحي پروسیجر تر اجرا کولو وروسته تقریباً په 90%پېښو کې  د ناروغ اعراض  آرامېږي، ننې لتیراتورونه  د Paraesophageal hernia په ترمیم کې د لپراسکوپي رول کامیاب ارزوي.  اکثره لیکونکو په 80-90% پېښو کې له اعراضو خلاصون ښودلی په داسې حال کې چې په 10-15% پېښو کې  recurrent symptomatic hernia څرګنده شوې.

داکتراحمدمجیب احمدی

Tags

wasiweb.com

wasiweb.com Publisher Team publish your sent articles. you can send your articles to publish, also you can be author with us. Share the website and articles with your friends

خپل نظر مو دلته ولیکئ

Back to top button
error:
Close
Close